Giải Nobel (33)

(1/ Đức 7, 2/ Hà Lan 3, 3/ Pháp 7, 4/ Thụy Sĩ 3, 5/ Anh 5, 6/ Thụy Điển 1, 7/ Đan Mạch 1, 8/ Na Uy 1, 9/ Scotland 1, 10/ Nga 1, 11/ Tây Ban Nha 2, 12/ Hung Ga Ry 1. 13/ Ba Lan 1, 14/ Áo, 15/ Ý 1, 16/ Mỹ 2)

Rudyard Kipling

Sinh 30 tháng 12 năm 1865

Bombay, Ấn Độ

Mất 18 tháng 1, 1936 (70 tuổi)

London

Công việc Nhà văn, Nhà thơ, Ký giả

Quốc tịch Anh

Joseph Rudyard Kipling (30 tháng 12 năm 1865 – 18 tháng 1 năm 1936) là nhà văn, nhà thơ Anh đoạt giải Nobel Văn học năm 1907.

Tiểu sử

Rudyard Kipling sinh tại Mumbai, Ấn Độ. Cha là một chuyên gia Anh về lịch sử nghệ thuật Ấn Độ, giám đốc trường nghệ thuật Mumbai, mẹ là con một gia đình danh giá ở London, cả ông nội và ông ngoại đều là linh mục. Lên sáu tuổi, cậu bé Kipling được gửi sang Anh cho một gia đình theo đạo Calvin chăm sóc. Trong thời gian ở Anh, Kipling đã học tại các trường United Service College, Westward Ho, Bideford. Năm 1882 ông trở về Ấn Độ, viết một số truyện ngắn và làm trợ lý Tổng biên tập cho tờ báo Civil and Military Gazette ở Lahore.

Chàng thanh niên đã khiến xã hội sở tại kinh ngạc bởi những ý kiến sắc sảo trước các vấn đề xã hội và kiến thức về đất nước Ấn Độ. Những chuyến đi hàng năm tới thành phố Shimla trong vùng Hymalaya là nguồn gốc dẫn đến sự ra đời nhiều tác phẩm của nhà văn. Năm 1892 ông sang Mỹ và kết hôn với em gái chủ xuất bản người Mỹ Wolcott Balestier, người viết chung cùng Kipling cuốn tiểu thuyết Naulahka (1892). Năm 1896 họ trở về Anh. Theo lời khuyên của bác sĩ, mùa đông nhà văn sang Nam Phi. Trong Chiến tranh Boer (1899-1902) ông làm phóng viên mặt trận.

Trên đỉnh cao vinh quang và tiền bạc, Ruđyar Kipling tránh công chúng, bỏ qua những phê bình thù nghịch, từ chối nhiều danh hiệu. Năm 1901 ông xuất bản tiểu thuyết Kim như một lời chào giã từ gửi đến đất nước Ấn Độ. Năm 1902 ông lui về sống tại một làng quê hẻo lánh ở Sussex (Anh) cho đến cuối đời.

Năm 1907 Kipling được trao giải Nobel khi mới 42 tuổi – là người trẻ tuổi nhất trong lịch sử giải Nobel Văn học. Ông được trao giải Nobel Văn học khi đã có trong tay 20 tập sách (trong đó có 4 tiểu thuyết, hàng trăm bài thơ, nhiều tập ký, bài báo...). Kipling đến Stockholm nhưng không đọc diễn văn nhận giải.

Ngoài giải Nobel, Kipling được nhận bằng danh dự và phần thưởng của nhiều trường đại học danh tiếng như Đại học Oxford, Đại học Cambridge, Đại học Edinburgh, Đại học Paris, Đại học Athens, Đại học Toronto..., giải Huy chương Vàng Văn học Hoàng gia Anh. Kipling mất tại London.

Thơ văn

Thơ, văn của Kipling phản ánh cuộc sống người lính và nghĩa vụ của họ đối với Đế quốc Anh. Rudyard Kipling nổi tiếng với khả năng quan sát, trí tưởng tượng rực rỡ, độ chín muồi tư tưởng và tài năng thuật truyện xuất sắc. Những tác phẩm được biết đến nhiều nhất của ông có The Jungle Book (Sách rừng) - thấm sâu tư tưởng về sự sống khởi nguyên có tầng bậc giá trị rõ ràng và hết sức đơn giản mà nền văn minh không chạm đến được; và Kim - được coi là cuốn tiểu thuyết bằng tiếng Anh hay nhất về Ấn Độ và là một trong những tiểu thuyết Anh hay nhất nói chung. Nhân vật chính do dự giữa những giá trị văn hóa Đông – Tây và cuối cùng đã chọn phương Tây nhưng vẫn canh cánh bên lòng một nỗi buồn nhớ phương Đông.

Những bài thơ nổi tiếng nhất của Kipling như: Ballad of East and West (Bài thơ Đông – Tây), Tommy, If (Nếu), Mandalay đã được dịch ra tiếng Việt và in trong quyển Những nhà giải thơ Nobel, Hà Nội, 2006.

Cuối thế kỷ 20, đài BBC đã đề nghị thính giả chọn những bài thơ hay nhất của các nhà thơ Anh. Có hàng nghìn người tham gia và kết quả là bài thơ If được chọn nhiều nhất, mở đầu cho tập Những bài thơ hay nhất của nước Anh. Nhà văn Anh Richard Aldington, trong tiểu thuyết nổi tiếng Death of a Hero (Cái chết của một anh hùng, 1929) viết về một "thế hệ mất mát" trong Chiến tranh thế giới thứ nhất, đã trích dẫn Kipling để ca ngợi tính cứng rắn của người lính ngoài mặt trận, ca ngợi những ai biết chém giết mà không hề run sợ, và chỉ khi đó "... con trai, con là một Con người!" Nhà đạo diễn người Anh Lindsay Anderson cũng đã dùng tên bài thơ để đặt tên cho một bộ phim nổi tiếng If, giải thưởng Cành cọ vàng tại Liên hoan phim Cannes, chứng minh rằng sự giáo dục theo những chuẩn mực của Kipling đôi khi cho kết quả ngược lại...

Đấy chỉ là hai ví dụ tiêu biểu nhất trong văn chương và điện ảnh thế giới cho thấy bài thơ mới đọc qua có vẻ tất cả đều rõ ràng, thực ra vẫn ẩn giấu bên trong những ý nghĩa sâu xa mà một vài bản dịch chưa thể nào lột tả hết được… Ban đọc có thể xem chi tiết về bài thơ này ở mục từ Nếu...

Dù sao, dù người đời có trích dẫn theo nhiều vẻ khác nhau càng cho thấy một điều là bài thơ này có ảnh hưởng rất lớn đến xã hội phương Tây và đã trở thành bất tử. Cuối cùng xin dành một đôi dòng về đối tượng của bài thơ này – con trai của Kipling chết năm 1915 ở mặt trận nước Pháp. Cú sốc này Kipling đã không thể hồi phục cho đến hết đời.

Tác phẩm

Departmental Ditties (Những bài ca ở bộ, 1886), thơ

Plain Tales from the Hills (Truyện kể núi đồi, 1887), tập truyện ngắn

Soldiers Three (Ba người lính, 1888), tập truyện ngắn

The Ballad of East and West (Bài thơ Đông - Tây, 1889), thơ

The Light that Failed (Ánh sáng đã tắt, 1890), tiểu thuyết

The Naulahka - A story of West and East (1892), tiểu thuyết

Barrack-Room Ballads (Những khúc ballad về trại lính, 1892), thơ

Many Inventions (Vô số điều bịa đặt, 1893), tập truyện ngắn

The Jungle Book (Sách Rừng xanh, 1894), tập truyện

The Second Jungle Book (Sách rừng thứ hai, 1895), tập truyện

The Seven Seas (Bảy biển, 1896), thơ

Captains Courageous (Những người đi biển quả cảm, 1897)

The Day's Work (Công việc của ngày, 1898), tập truyện ngắn

The White Man's Burden (Gánh nặng người da trắng, 1899), thơ

Kim (1901), tiểu thuyết

The Five Nations (Năm dân tộc, 1903), thơ

Traffics and Discoveries (Những lối đường và các khám phá, 1904), tập truyện ngắn

Puck of Pook's Hill (Quả bóng từ đồi Pook, 1906), tập truyện ngắn

Actions and Reactions (Hành động và phản ứng, 1909), tập truyện ngắn

Rewards and Fairies (Phần thưởng và các nàng tiên, 1910), tập truyện ngắn

If (Nếu, 1910), thơ

Debits and Credits (Chi và thu, 1926), tập truyện ngắn

Limits and Renewals (Những giới hạn và gia hạn, 1932), tập truyện ngắn

25322-st

Thích

Bình luận

Chia sẻ