chia sẻ một bài viết.

Nguyễn Bảo Sinh

BÁT PHỐ GHI CHÉP
TẠI NHÀ HÀNG BIỂN NHỚ

Huyền Thi: Rất hân hạnh được dự cuộc liên hoan
thân mật cuối năm với các nhà văn hóa do UNESCO tổ
chức. Tôi xin tự giới thiệu:
“Làm thơ, nuôi chó, chọi gà
Ba trò chơi ấy làm ta bơ phờ
Suốt ngày nửa tỉnh nửa mơ
Trông ai cũng thấy nửa thơ nửa gà”
Nguyễn Huy Thiệp: Cách đây gần chục năm, tôi đã
giới thiệu tập thơ Huyền Thi tại trường đại học Harward
và mùng 2 tết này, tôi sang Pháp để xuất bản tập tiểu
thuyết “Tuổi hai mươi yêu dấu”, trong đó có trích tám câu
thơ Huyền Thi làm đề từ:
“Khi mê bùn chỉ là bùn
Ngộ rồi mới biết trong bùn có sen
Khi mê tiền chỉ là tiền
Ngộ rồi mới biết trong tiền có tâm”
“Khi mê dâm chỉ là dâm
Ngộ rồi mới biết trong dâm có tình
Khi mê tình chỉ là tình
Ngộ rồi mới biết trong tình có dâm”
Huyền Thi: Các vị thông cảm, tôi vốn chỉ quen ngồi
trong chốn dân dã, như anh Thiệp giới thiệu, tôi là nhà thơ
dân gian, vốn chỉ quen ăn nói huyên thuyên trên Lương
Sơn Bạc, đọc thơ cho lãng tử Yến Thanh, Lý Quỳ, Lỗ Trí
Thâm… trong Tụ Nghĩa Đường, chắc có nhiều điều lỗ
mãng vì quá nồng độ đậm đà bản sắc dân tộc cho phép,
nên rất mong quý vị Cao Thái Úy, Sái Thái Sư… mở lượng
từ bi xá tội vong nhân cho một buổi năm hết tết đến này.
Cử tọa: Mọi lần họp, anh Trần Ninh Hồ to mồm đọc
thơ, sao hôm nay im lặng thế, nổ pháo đi chứ.
Trần Ninh Hồ: Tôi thấy một số câu thơ Huyền Thi
nhịp điệu chưa ổn.
Huyền Thi: Mong được xá tội, vì tôi là nhà thơ dân
gian, hoang dã như Lương Sơn Bạc, chỉ quen đi tắt đón đầu
ý thơ, chứ ít gọt giũa được như thơ cung đình.
Nguyễn Khắc Phục và Dương Trung Quốc: Các vị cứ
họp, tôi phải lên phòng trên họp với Sở điện lực nghe báo
cáo về giá điện năm tới chỉ để lĩnh phong bì thôi. Nhưng
Huyền Thi đừng đọc hết thơ. Còn chỗ ngồi cạnh Huyền Thi
thì chớ ai giành của tôi nhé. Thôi đi đây.
Cử tọa: Huyền Thi có gì nói với các nhà sử học?
Huyền Thi: Tôi xin giãi bày ba điều:
* Thứ nhất: tôi chỉ xin báo cáo với các nhà sử học một
tin mới, tôi đã phát hiện tại nhà tôi: 167 Trương Định, Hà
Nội một cổng Ô Quan Chưởng và một số đồ cổ còn cổ hơn
cổ vật Hoàng thành, và chắc chắn cổng Ô Quan Chưởng
trên Hàng Chiếu là hàng nhái.
* Thứ hai: tôi xin đọc tặng tất cả các nhà sử học bài thơ:
“Lịch sử toàn chuyện ồn ào
Sự thật im lặng đi vào lãng quên
Lịch sử bày chữ đặt tên
Khe chữ chân lý lặng yên ra vào”
* Thứ ba: xin tặng các nhà sử học một đôi câu đối cọc
cạch treo tết. Đối rằng:
“Làm hàng giả tù mọt gông
Làm lịch sử giả lại không việc gì”
Đào Phan Long: Huyền Thi sáng tác được bao nhiêu
bài thơ?
Huyền Thi: Về số lượng, tôi ngang với Lý Bạch, Đỗ
Phủ. Còn về nhân cách, tôi chưa bao giờ được làm quan
thơ. Còn về chất lượng thì vì tôi ít đọc sách, nên hiện nay
tôi ngu đến mức không hiểu thơ mình và Lý Bạch, Đỗ Phủ
ai hơn. Vì rằng các vị ấy sống cách tôi hàng nghìn năm, tôi
lại không biết tiếng Tầu, chỉ đọc qua bản dịch, mà Traduire,
c’est trahir, dịch tức là phản. Ở đây chỉ mong nhà sử học
lừng danh Dương Trung Quốc, mà cái tên nghe đã rất Tầu,
còn hơn Tầu ở chỗ: Trung Quốc đọc ngược lại là Quốc
Trung, anh Dương Quý Phi, tể tướng thời Đường Minh
Hoàng. Chỉ có nhờ tể tướng Quốc Trung anh minh đèn trời
soi xét cho.
Đào Phan Long: Giữa thanh thiên bạch nhật và triều
đình văn võ bá quan, tôi xin yêu cầu được mua bản quyền
toàn bộ 1000 bài thơ Huyền Thi, xin cho giá.
Huyền Thi: Thật bất ngờ đến choáng váng khi nghe
tin này trước mặt các danh nhân văn hóa ngồi đây. Thưa
các vị, tôi đã được thấy các vị rất nhiều lần trên ti vi và báo
chí, thấy nhiều đến mức độ như thật, để rồi đến bây giờ,
thấy các vị đang hiện hữu lại nghĩ các vị đây là giả. Choáng
đến mức cho rằng lời đề nghị chắc cũng là giả nốt.
Đào Phan Long: Tôi xin được nói thật, ở đây anh
Nguyễn Huy Thiệp chỉ là nhà văn hóa loại hai so với Trần
Ninh Hồ, Dương Trung Quốc, Nguyễn Khắc Phục… còn
Huyền Thi thì tôi mua thật.
Huyền Thi: Ấy chết, nói thế làm tôi mắc tội khi quân
phạm thượng với nhà văn Nguyễn Huy Thiệp. Vì tôi chỉ là
đệ tử của nhà văn Nguyễn Huy Thiệp, và hôm nay đến đây
cũng chỉ là suất ăn theo của Nguyễn Huy Thiệp. Nhiều lần
muốn nhận làm đệ tử anh Thiệp, anh không nhận vì sợ tôi
chậm tiến bộ lại đã bị mauvais goût về văn chương. Anh
Thiệp là nhà văn Việt Nam nổi tiếng nhất trên thế giới,
nhưng lại là nhà văn nhì Việt Nam. Nhất thế giới, nhì Việt
Nam. Phải, cái nước mình nó thế. Nên tôi xin đọc bài thơ
trong tháng củ mật này. Thơ rằng:
“Muốn cho trộm chẳng đến nhà
Đề vào trước cửa: Đây là nhà thơ
Muốn đuổi khách ra khỏi nhà
Đọc thơ được giải, họ ra tức thì”
Anh Thiệp và Huyền Thi chưa được phát giải thưởng
nào ở Việt Nam cả.
Đào Phan Long: Tôi muốn nghe thơ Huyền Thi gần
đây nhất.
Huyền Thi: Tôi rất vui vì mấy hôm nay số khách dự
đông. Đông hơn so với ghế dự định, nên phải chắp vá các
loại ghế. Anh Dương Trung Quốc thì to lại ngồi ghế bé.
Cháu gái nhạc sỹ Trọng Đài bẩy tuổi thì ngồi ghế vừa to,
vừa cao, nên xin làm bài thơ về ghế. Tôi xin khiêm tốn thua
Tào Thực bẩy bước làm xong bài thơ Tứ tuyệt về đậu, còn
tôi phải mất 50 bước mới làm được hai bài. Về tốc độ,
Huyền Thi kém xa Tào Thực, còn về chất lượng, tôi đọc
xong tùy các vị minh xét. Thơ rằng:
Ghế thì ít, đít thì nhiều
Cho nên đấu đá là điều tất nhiên
Ba lạng thịt chốn động tiên
Thừa chỗ đủ để chứa trên vạn người
Ghế thì bé, đít thì to
Gái ngồi phải cọc vẫn cho được vào
Đít thì thấp, ghế thì cao
Ô dù nâng đỡ, đặt vào như chơi
Cử tọa: Hình như hơi tục, Huyền Thi ơi!
Huyền Thi: Xuân Hương có tục không? Đây lại là câu
thơ trong kinh thư các thánh hiền đời xưa ca tụng, chẳng lẽ
các thánh cũng tục à? Ở đây các vị đã bão hòa về văn hóa
chắc đều nhớ câu:
“Thiên kim mãi đắc tam phân nhục
Lưỡng tộc nghinh tân nhất bản mao”
Đào Phan Long: Tôi xin được mua toàn bộ những bài
thơ Huyền Thi sáng tác cho đến lúc mất.
Huyền Thi: Một lần nữa tôi xin giới thiệu nhà tôi
trong nội thành, đất khoảng 10.000m2
. Có lẽ bán vài nghìn
bài thơ chỉ đổi được độ dăm chục mét vuông đất thì đâu có
hấp dẫn, mặc dù biết rằng cái quạt mo này chỉ đáng giá
nắm xôi thôi.
Cử tọa: Vấn đề không phải là tiền, mà là cái danh
được mua thơ giá cao.
Huyền Thi: Thưa quý vị, tôi tuổi Canh Thìn, sinh giờ
dậu, năm nay 72 tuổi, sống bằng nước sông, gạo chợ, vợ
mình, chưa bao giờ được ăn gạo nhà Chu, nên được anh
Thiệp gọi là nhà thơ dân gian. Dân gian là vô danh. Các vị
nổi tiếng vì có danh. Còn tôi nổi tiếng vì vô danh, và:
“Nhiều chỗ kẻ vô danh qua
Hữu danh không dám đi ra đi vào”
Cho tôi cái hữu danh đâu bằng cái vô danh. Nếu tôi
nghiện rượu như túy vương Lưu Linh, Lý Bạch, có lẽ tôi
đổi tất cả thơ lấy rượu. Anh Nguyễn Khắc Phục mổ ba lần
vẫn nốc rượu như điên, anh Phục thấy tôi vẫn không uống
đến một ngụm nào cơ mà.
Tôi làm thơ chỉ vì tri kỷ, tri âm với nàng thơ. Tri kỷ
chỉ đổi lấy tri âm. Xưa nay, kẻ sỹ chỉ chết vì người tri kỷ, và
mỹ nhân chỉ làm dáng với tri âm. Cho nên, tôi chỉ đem tất
cả Huyền Thi đổi lấy một hồng nhan tri kỷ.
Đào Phan Long: Tôi xin cảm ơn Nguyễn Huy Thiệp
khao chúng tôi một bữa tiệc Huyền Thi cuối năm.

Trích tản văn Bát Phố - Nguyễn Bảo Sinh