CHUYỆN VẶT VỀ NHỮNG NGƯỜI SỢ CHẾT

Thái Thanh Tâm

(Trọn chuyện – Có bổ xung)

Cụ Cưởng năm nay tám mươi tư tuổi mà trông như chỉ 60. Người cụ tầm thước, cân đối, da mặt căng mịn hồng sáng, đôi mắt tinh anh, mái tóc bồng bềnh kiểu nghệ sĩ, nhìn thoáng qua không thấy sợi bạc nào. Cụ đi đứng khoan thai mà nhanh nhẹn, không hề có dáng dấp của người tuổi cao. Tính cụ sởi lởi, hay nói hay cười làm nhiều người tiếp xúc với cụ cảm thấy vui vẻ nhẹ nhàng. Có lần tôi hỏi cụ:

-         Sao cụ cao tuổi rồi mà trông vẫn trẻ khỏe thế? Cụ có bí quyết gì không?

Không một chút suy nghĩ, cụ cười bảo tôi:

-         Có bí quyết gì đâu ông. Tôi vốn sợ chết ở mức cao cấp, sợ chết kinh niên nên từ hồi còn trẻ đã rất chăm tập thể dục, thể thao, rèn luyện sức khỏe để cố níu giữ sức khỏe mà bố mẹ cho, hy vọng bệnh tật nó chậm đến, ít đến để mà được sống cho khỏe khoắn, kéo dài thêm cuộc sống vốn ngắn ngủi được ít nào hay ít ấy.

Nghe cụ nhận là người vốn sợ chết cao cấp và kinh niên đã thấy vui rồi, tôi nói với cụ:

-         Cụ cứ nói thế chứ, con người ta ai mà chả sợ chết.

Vừa nghe tôi nói xong, cụ vội xua tay và trả lời:

-         Ồ! Không phải như ông nghĩ đâu. Trên đời này số người không sợ chết thường chiếm 1 tỷ lệ rất cao. Để ông tin điều này, hôm nào ông đi với tôi, tôi sẽ chỉ cho ông thấy.

Hẹn với cụ, 5 giờ sáng hôm sau tôi theo cụ ra công viên mi ni ở gần nơi tôi cư trú. Công viên này nằm sát sau bãi tha ma độc quyền và ôm lấy mấy ngôi nhà mà thỉnh thoảng có người được chở đến đến đây nằm chờ người thân quen đến chia tay trước khi về với đất. Cụ dẫn tôi đi vào công viên, vừa đi cụ vừa chỉ tay về phía trước vừa nói:

-         Đây là công viên giành cho người chết nằm ở phía kia là chính. Bãi tha ma độc quyền đã có lâu rồi, nhưng để các mả được phát, con cháu những người nằm kia tiếp tục làm quan, họ cho đào ao đắp thành núi đất rồi trồng cây lên đó để tạo thế “tiền thủy tụ, hậu tựa sơn” mong cho đường quan lộ của gia đình được kéo dài vạn đại. Công viên giành cho người chết là chính nên cây trồng xung quanh ao phải là loại cây cờ rủ (cành và lá chỉ được rủ xuống) Dãy cột đèn men theo ao và đồi đẹp nhưng lúc sáng lúc không. Có khi trời tối thì đèn tắt, trời sáng thì đèn sáng, không biết đèn thắp theo yêu cầu của người sống hay của người chết. Công viên còn đặc biệt ở chỗ không trồng hoa mà chỉ cho cỏ mọc tự nhiên. Khi cỏ cao khoảng 1.5-2 m, che lút hết các ghế đá đặt cạnh ven đường đi thì được nhân viên quản lý trông coi cắt sát đất để cho lớp cỏ mới lên thay. Ao của công viên được hệ thống cống rãnh đường phố cho chảy vào nên nhiều khi nước đen ngòm, nhiều cá con thi nhau chết nổi lên.

-         Ở hai đầu công viên, mỗi đầu có 1 nhà vệ sinh làm bằng thép không gỉ sáng choang nhưng luôn khóa chặt. Chắc chỉ để cho các hồn ma ở nhà tang lễ và nghĩa trang gần đấy rong chơi, khi mót quá thì vào đấy giải quyết. Mà hồn ma ỉa đái thì đám nhân viên của công viên không phải mất công dọn dẹp.

Dẫn tôi đi hết 1 vòng, cụ bảo:

-         Tuy là công viên giành cho người chết, nhưng ở nơi đất quá chật, người quá đông thì nơi này cũng là nơi khá tốt giành cho người sống thích rèn luyện sức khỏe thông qua một số môn. Từ ngày có cái công viên này, ngày hai buổi sáng sớm và buổi chiều tôi đều ra đây đi bộ và đạp xe hàng tiếng. Hình như ở đây cân bằng âm dương nên tôi cũng thấy khỏe thêm ra, mỗi tuần vẫn đều đặn làm được một “nháy”…

Tôi chưa kịp phản ứng gì thì cụ Cưởng khoát một vòng tay theo chân núi đất và một vòng tay theo đường bờ ao nhân tạo, nơi có những con đường nhỏ mà trên đó đang có những người đi bộ, chạy bộ, đạp xe đạp, tập thể dục và vận động thân thể các kiểu. Cụ nói:

-         Đấy ông thấy chưa, cái phường Dịch ta ở có 40 ngàn nhân khẩu (không kể dân vãng lai, học sinh sinh viên học hành theo khóa học) và cái phường Diễn sát phường ta cũng có khoảng bằng ấy nhân khẩu nữa, cả hai phường có 2 cái công viên mi ni, thế mà số người rèn luyện sức khỏe thường xuyên hàng ngày ở đây may lắm chỉ được khoảng hơn trăm người, chiếm khoảng 0,3%. Thế chả phải dân ta cực kỳ dũng cảm, chẳng coi cái chết là gì đúng không?

-         Vâng! Có lẽ cụ nói đúng. Được mục sở thị rồi, từ nay trở đi tôi cũng xin theo cụ làm người sợ chết cụ ạ.

Kể từ hôm theo cụ Cưởng ra công viên mi ni này, sáng sớm hàng ngày tôi đều ra đây đi bộ và tập thể dục. Tôi ra đây đi bộ thay việc đi bộ trong ngõ hẻm vì ngõ mấp mô khó đi và dễ dẫm phải cứt chó ỉa lung tung (dù ngõ nào cũng đạt chuẩn ngõ văn hóa cả). Tôi ra đây đi bộ và tập thể dục thường xuyên một phần vì sợ chết như đã nói ở trên, phần vì thời gian trong ngày quá dài. Nếu từ sáng sớm đến đêm khuya cứ dán mắt vào truyền hình và ôm bàn phím thì dù chưa chết ngay cũng nhanh bị mắt toét và ruồi bâu, lưng gù, trĩ tổng hợp và nhiều bệnh khác làm cho chất lượng cuộc sống sớm về mo. Sống mà quá nhiều bệnh tật, suốt ngày đau ốm, ăn không được, ngủ không xong thì rõ là chết còn hơn. Cứ nghĩ đến tình cảnh ấy, tôi lại phải cố…

Từ việc thường xuyên ra công viên mi ni rèn luyện, tôi có dịp quan sát và thấy ở những người cũng ra công viên vì sợ chết như tôi có những điều đáng suy ngẫm và đáng nói. Sau đây lần lượt là những chuyện vặt về họ.

1.     KỶ LỤC VỀ NGƯỜI ĐI BỘ SỚM

ĐI BỘ SỚM LẠI LẤY ĐƯỢC VỢ, LẠI LẤY ĐƯỢC CHỒNG

Thường ngày (mùa hè), cứ 5 giờ sáng tôi ra khỏi nhà để đi bộ và tập thể dục.  Hầu như ngày nào cũng vậy, bước ra khỏi hè là gặp ông Tiến đã đi bộ về. Hôm thì quần đùi áo moay ô, hôm thì áo moay ô vắt trên vai. Đầu ông bạc trắng, người săn chắc, hồng hào khỏe mạnh. Thấy hôm nào ông cũng đi bộ về rất sớm, có lần tôi hỏi ông:

-         Anh đi bộ từ mấy giờ mà bây giờ đã về rồi?

-         Hôm nào muộn thì 4 giờ sáng. Thường cứ khoảng từ 3 đến 4 giờ là tôi đi.

-         Sao anh đi sớm vậy?

-         Cứ đến khoảng giờ ấy là tôi không ngủ được nữa anh ạ. Nằm mà không ngủ được, người nó đau ê ẩm đành dậy đi cho nó mát mẻ, thoải mái.

Chuyện ông Tiến đi bộ sáng, loáng thoáng có người bảo ông ấy đi gặp bồ. Gặp bồ phải đi sớm để không ai biết. Nghe có người nói vậy, tôi thấy bất ngờ và cảm thấy người đời cứ hay suy diễn, thích nói xấu người khác. Không thể để lâu cái nghi vấn trong người, tôi lại tìm đến cụ Cưởng để mong tìm hiểu được sự thật về chuyện đi bộ của ông Tiến. Chả là cụ Cưởng, người cao tuổi, sống ở cái chung cư mà tôi đang sống được Tầu mò sang xây dựng từ năm 1960, từ cái lúc mới chỉ có căn nhà 4 tầng giành cho nam nữ diễn viên đoàn văn công quân đội ở, với căn nhà bếp kiêm nhà ăn cộng thêm chỗ đi đái đi ỉa chung, còn lại là ao mương, vườn chuối, ruộng lúa…của một vùng quê ngoại thành Hà Nội. Có thể nói cụ là cuốn từ điển sống ở cái khu này. Nghe tôi hỏi, cụ vui vẻ bảo:

-         Ông ngồi đây, chịu khó mất thời gian một tý để tôi nói ông nghe và hiểu đúng về ông Tiến, kẻo tội cho ông Tiến. Và sau đây là lời của cụ:

Ông Tiến từng là một quân nhân. Ông sớm vào Nam chiến đấu và sớm được phong tặng danh hiệu anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân vì chiến công lừng lẫy của mình. Danh hiệu anh hùng ông được phong làm dạng rỡ gia đình, dòng họ, là niềm tự hào của quê hương ông. Xã quê ông tổ chức đón nhận danh hiệu của ông rất to và trọng thị. Sau đó xã giành 2 sào đất bám mặt đường liên huyện rất đẹp để tặng người anh hùng. Sau năm 1975 ông ra Bắc và được điều về công tác ở Tổng cục T, một Tổng cục quan trọng của Bộ Quốc phòng. Dù gia đình ở quê, nhưng theo chính sách hậu phương lúc đó, ông vẫn được chia một miếng đất mà nơi ông ở bây giờ. Theo cấp bậc quân hàm, miếng đất ông được chia cũng nhỏ. Ông bàn với vợ, dốc toàn lực làm nhà trên mảnh đất được chia rồi đưa vợ con lên Hà Nội ở cùng ông. Vợ ông, một nông dân hiền lành xinh xắn hoàn toàn nhất trí. Ở Hà Nội thời nào cũng vậy, giá trị mảnh đất bao giờ cũng cao hơn, hoặc cao hơn rất nhiều so với giá trị ngôi nhà. Dù vậy, số tiền để xây được ngôi nhà theo quy hoạch chung và cho 5 người trong gia đình ông ở cũng không phải là nhỏ. Cả cuộc đời binh nghiệp của ông hầu như chẳng tích lũy được gì. Lương sĩ quan hàng tháng của ông tùng tiệm cũng chỉ đủ trang trải cho vợ chồng và 3 con đang tuổi ăn học. Bán mảnh đất xã tặng ngày nào thì ông không muốn. Vả lại, đất ở vùng quê nghèo có giá đáng là bao, lại là vùng quê đất rộng người thưa thì có ai mua. Dù rất không muốn, ông bà đành bấm bụng thực hiện cách “lấy mỡ nó rán nó” như nhiều đồng đội của ông đã làm. Tức là ông phải bán đi non nửa miếng đất được chia để có tiền xây nhà trên phần diện tích còn lại.

Từ ngày cùng các con lên Hà Nội ở với chồng, cuộc sống của bà có nhiều đảo lộn. Từ 1 phụ nữ nông thôn, ra thành phố không vốn liếng, không nghề nghiệp, không biết làm gì. Mà ở thành phố Thủ đô, động vào cái gì cũng tiền, với giá so với ở quê cứ như cắt cổ người mua. Mọi chi tiêu tất tần tật đều trông vào tiền lương của ông. Bà thấy thương ông và tự giận mình, thấy mình vô dụng quá. Ông vốn một thời nổi tiếng, quan hệ rộng rãi, thường xởi lởi chuyện trò với mọi người trong khu phố ông ở. Nhìn cảnh ông trò chuyện giao tiếp, tự nhiên bà thấy lo lo. Bà thấy mình bé nhỏ, hoàn toàn phụ thuộc vào ông về mọi mặt. Nếu vì lý do nào đó mà bà mất ông thì bà làm sao sống nổi. Bà âm thầm lo lắng. Rồi bà tự vạch ra kế hoạch và hành động để quyết giữ chặt lấy chồng.

Bà luôn theo dõi mọi tiếp xúc của ông với người khác. Khi ông chuyện trò với cánh đàn ông, bà thấy yên tâm và bỏ qua. Khi ông chuyện trò giao tiếp với phụ nữ bà nhẩy bổ vào phá đám, chửi bới người phụ nữ tiếp xúc với ông. Một lần, có một cô cùng trong tổ dân phố đến hỏi ông điều gì đó, bà lập tức lao ra chửi té tát cô này: Tổ sư cha con đĩ kia! Sao mày lại dám đến đây quyến rũ chồng bà. Bà phải bắt mày giao cho Bỉ ban… (Ý bà là giao cho Ủy ban…)

Lại có lần, có một chị đi ngang qua trước cửa nhà bà thì dừng lại ngó nghiêng một lúc như tìm số nhà hay tìm một cái gì đó. Thấy vậy bà lập tức xông ra chửi chị này và gán luôn cho cái tội đến rủ rê chim chuột chồng bà. Chị này ớ người ra một lát, sau đó tức quá chị cũng bật lại một cách khủng khiếp:

-         Đ mẹ con mụ già điên! Tao đâu biết chồng mày là cái thằng đéo nào mà đến rủ rê. Bà đến khu này có việc của bà. Mụ điên có câm ngay không, hay để bà vả cho vỡ mồm?

Cứ mỗi lần như thế ông như người chết điếng, vội vàng xin lỗi người mà bà gây sự rồi bằng mọi cách kéo bà vào nhà. Ông ra sức khuyên nhủ, giảng giải lúc nhẹ nhàng, lúc gay gắt…chỉ ra những sai trái, vô lý của bà. Cả các con ông cũng vào cuộc khuyên nhủ mẹ.  Nhưng tất cả đều vô hiệu. Bà vẫn khăng khăng cho là mình đúng. Bà tâm niệm chỉ có làm như thế bà mới giữ được chồng, giữ được người anh hùng yêu quý của mình và dòng họ.

 Thấy có những dấu hiệu không bình thường, ông và các con phải tìm mọi cách mới đưa được bà đi bệnh viện khám bệnh. Vài lần ra vào viện, bệnh viện mới kết luận được bà bị bệnh tâm thần hoang tưởng ở cấp độ khá nặng và rất khó chữa. Bệnh viện cho thuốc điều trị ngoại trú. Nhưng về nhà, bà dứt khoát không chịu uống vì cho rằng mình chẳng có bệnh gì.

Thời gian trôi đi, bệnh tình của bà mỗi ngày một nặng. Rồi một ngày, gia đình ông buộc phải đưa bà vào nằm hẳn ở bệnh viện tâm thần Trung ương và  chẳng hy vọng có ngày về.

Đến đây giọng cụ Cưởng chùng hẳn xuống:

-         Đấy, ông thấy đấy, ông Tiến suốt một thời xông pha trận mạc, vào sống ra chết. Một thời danh nổi như cồn. Về già sống với đồng lương hưu đạm bạc, tưởng những ngày cuối đời được an vui bên vợ con thì bà ấy lại đổ bệnh ra như thế. Thế thì làm gì chả mất ngủ hả ông. Làm gì chả dậy đi bộ sớm cho nó khuây khỏa được ít nào hay ít ấy.

Nghe đến đây tôi cũng lặng cả người. Thấy tôi trầm ngâm có vẻ buồn buồn, cụ Cưởng bỗng hoạt lên để chuyển tôi sang trạng thái khác:

-         Thôi bây giờ tôi kể cho ông nghe chuyện người ta đi bộ sớm để gặp bồ. Chuyện thật trên 100% và hay hơn chuyện bịa, vì đếch anh nào tưởng tượng nổi mà bịa ra được. Chỉ có cuộc sống nó mới tạo ra được thôi. Nói rồi cụ kể:

-         Tôi có một ông đồng hương năm nay 78 tuổi rồi. Ông này là thầy thuốc Đông y tên là Đàm Phong Độ. Ông cao khoảng hơn 1m8 nhưng người không dỏng dớt như những người cao kều khác. Ông Độ 78 tuổi rồi nhưng tóc vẫn đen, mắt nhìn ai cứ như dán vào người đó. Ông nói năng mạch lạc, có sức cuốn hút. Sau nghỉ hưu, ông mở cửa hiệu chẩn trị Đông y ở Thị xã quê nhà. Mấy năm gần đây thấy bố đã cao tuổi, tuy ông không đau yếu gì nhưng cậu con trai công tác và sống ở Hà Nội, tự thấy để ông sống một mình ở quê thì không yên tâm chút nào nên dứt khoát bắt ông lên Hà Nội ở với nó.

Ông lên sống với con.

Nhà ông ở gần công viên to nhất nhì Hà Nội. Giữ nếp đi bộ hàng ngày, lên hôm trước hôm sau ông đã ra công viên đi bộ. Công viên rất rộng. Buổi sáng rất đông người đi bộ, tập thể dục và rèn luyện thân thể với nhiều kiểu cách khác nhau. Ông phải bỏ ra nhiều buổi sáng, đi hết mọi đường ngang lối dọc trong công viên để tìm cho mình một lộ trình đi bộ hợp lý nhất . Đi bộ một thời gian, ông thấy có một bà cỡ ngoài 60 tuổi 1 chút cũng chọn đúng lộ trình đi bộ của ông. Bà này trắng trẻo, người hơi mũm mĩm, mắt vẫn còn lúng liếng như luôn muốn nói điều thầm kín với người đối thoại. Nhìn bề ngoài ông thấy bà chuyên vận loại quần đùi mỏng và ngắn so với tuổi của bà. Ông nghĩ có thể đây là sở thích của bà và cũng có thể bà mặc thế là muốn truyền đi một thông điệp nào đó cho những người cùng đi bộ nhìn thấy bà. Rồi một hôm, sau khi đi bộ được mấy vòng theo lộ trình, ông ngồi xuống ghế đá ven đường để nghỉ giải lao. Ông ngồi được một lát thì bà ấy cũng đến ngồi nghỉ ở phần còn lại của cái ghế ông đang ngồi. Trước khi ngồi xuống ghế, bà nhỏ nhẹ hỏi ông:

-         Em ngồi đây liệu có làm phiền anh không?

Ông vui vẻ trả lời bà:

-         Ồ không! Cô cứ tự nhiên. Ghế công viên mà, ghế dài và rộng, tôi có ngồi hết đâu.

Ông kín đáo liếc nhanh sang bà. Một làn da mịn màng hồng trắng. Một cặp giò thật gợi cảm, một bầu ngực căng tràn sức sống… Im lặng một lúc lâu rồi hai người mới nói về quang cảnh công viên, về sự nhộn nhịp đông vui của những người đi bộ và tập luyện buổi sáng ở đây…Từng câu chuyện trao đổi rất gần, rất thực mà rất xa, chưa ai muốn hỏi trực diện những gì thuộc cá nhân mỗi người. Sau buổi đó, khi cả hai ra công viên rồi, họ đi bộ cùng nhau. Thời gian giành cho nghỉ ở ghế đá để chuyện trò cũng nhiều hơn. Sẵn kiến thức về Đông y, ông nói với bà nhiều chuyện liên quan đến việc rèn luyện, ăn uống, nghỉ ngơi, cách giữ gìn sức khỏe ở người cao tuổi, cách xử lý những việc bất trắc xẩy ra trong cuộc sống…Bà nghe với niềm hứng khởi và phụ họa rất kịp thời, tỏ rõ sự đồng điệu tâm tình.

Phải đi bộ cùng nhau một thời gian nữa họ mới nói với nhau về tên, tuổi, chỗ ở, quê quán, gia cảnh hiện tại. Bà bảo tên bà là Kim Loan, 62 tuổi, nhà ở phố Q, ngõ X, số nhà 25. Hóa ra nhà bà ở cái phố đấu lưng với phố ông ở. Kể ra nhà bà với nhà ông cũng khá gần, chỉ tội phải đi vòng vì xa ngõ.

Thời gian trôi đi, ông bà càng thấy tâm đồng ý hợp, chuyện trò rất cuốn hút. Thời gian đi bộ khoảng một giờ đồng hồ với nhau để tâm tình là không đủ. Họ thống nhất từ nay phải dậy đi bộ với nhau từ 3 giờ sáng. Thực ra họ đi bộ cùng nhau chỉ từ 5 giờ, còn ngồi bộ là chủ yếu. Thay cho chân đi bộ, họ bắt đầu cho tay đi bộ, môi đi bộ…Cả hai người lại thấy một thời thanh xuân bốc lửa vụt về. Họ khao khát đến với nhau, nghe những lời yêu thương nồng cháy mà cả hai bên từ lâu nay đã bị đứt đoạn tưởng không bao giờ còn nữa. Sáng nào cũng vậy, từ 3 giờ sáng họ lại ra công viên gặp nhau. Sáu giờ về vệ sinh cá nhân rồi đưa nhau đi ăn sáng sau đó mới chia tay.

Trong những khi đi bộ, ngồi bộ…ông Độ kể cho bà một phần về quá khứ và hiện tại rất đáng cảm thông của ông. Rằng tuy ông đang ở bên con cháu nhưng ông vẫn thấy rất cô đơn. Các cháu thì quá nhỏ, các con thì đi làm từ sáng sớm đến tận tối đêm mới về. Ở cùng nhà với con mà có khi mấy ngày mới thoáng thấy mặt chúng nó. Vì công việc đặc thù của các con, ông phải thay con giai, con dâu chăm sóc mấy đứa cháu nội từ việc nấu nướng cho các cháu ăn uống, tắm giặt cho chúng và một ngày 4 lượt đưa các cháu đi học và đón về. Ông thấy mình cực quá, còn vất vả hơn cả cô ô sin ở nhà bên cạnh. Càng nghĩ, ông càng thấy cái số mình chẳng ra làm sao. Ông giời cứ nhắm vào ông mà hành, mà tra tấn hết đận này đến đận khác và đến tận bây giờ vẫn chưa chịu buông tha ông.

Hồi ông mới hơn 40 tuổi, cuộc sống đang yên lành thì một hôm vợ con ông trên đường phóng xe máy về gần đến nhà bỗng có 1 xe tải chạy cùng chiều mất phanh đâm xầm vào. Chiếc xe máy bẹp văng ra xa còn hai mẹ con bị bánh xe và gầm xe tải cán chết ngay tại chỗ.

Sau sự cố tang thương này, ông còng cọc 1 mình gà trống nuôi con. Nuôi cái thằng mà bây giờ ông đang ở với nó. Ông vừa đi làm ở cơ quan vừa lo công việc nội trợ ở nhà. Ông vừa làm bố vừa làm mẹ. Thượng vàng hạ cám, mọi việc đều đến tay ông. Ông vốn là người khỏe mạnh thế mà chỉ một thời gian, người ông xọm hẳn đi. Nhiều lúc người ta thấy ông ngơ ngác như người mất hồn. Mọi động thái ở nhà ông không qua khỏi mắt của những người hàng phố cạnh nhà ông vốn có những mối quan hệ tốt đẹp với ông từ trước. Bà H ở nhà đối diện với nhà ông là người thấy rõ nhất và cảm thông với ông nhiều nhất. Nhiều khi đi chợ, bà chủ động hỏi và mua hộ ông rau cỏ, thực phẩm… để ông bớt tất bật vất vả. Có khi ông đi làm về muộn, thằng con nhỏ của ông chưa làm chủ được việc bếp núc bà lại chạy sang giúp rất tận tình. Việc quan tâm giúp đỡ bố con ông Độ của bà H làm cho vợ chồng bà H lục đục cãi nhau. Vốn biết tình cảm của bà H với ông Độ từ trước khi lấy mình, chồng bà H yêu cầu bà chấm dứt những việc quan tâm giúp đỡ ông.  Bà không chịu. Bà cho ông chồng mình quá ích kỷ, hẹp hòi. Bà vẫn tiếp tục việc mà bà cho là đúng. Chồng bà H tức quá ra lệnh cấm bà chấm dứt việc quan hệ giúp đỡ bố con ông Độ, nếu không thì sang hẳn bên đó mà ở. Bà thấy bị xúc phạm và bị ức chế ghê gớm. Những điều xấu xa của chồng bà, nhất là những chuyện ngày xưa lại trỗi dậy. Bà quyết liệt chống lệnh cấm của ông chồng. Dứt khoát không ai chịu ai. Cuối cùng họ chia tay.

Họ chia tay nhau hơn 1 năm thì bà H sang ở hẳn với bố con ông Độ sau một đám cưới thật nhỏ gọn.

Cuộc sống của bố con ông với bà H bước sang trang mới. Hạnh phúc mới lại đến và mỉm cười với họ. Năm sau họ có với nhau 1 đứa con gái.

Ông và bà H những tưởng cuộc sống cứ thế êm ả trôi cho đến bờ bến bên kia cuộc đời. Nhưng sự đời nhiều khi phức tạp, nó diễn ra theo đúng điều nó phải diễn mà mọi người cứ ngớ ra chẳng hiểu làm sao. Khi đứa con gái được hơn 1 tuổi thì bà H ôm đứa con đi biệt tích. Mọi tìm kiếm của ông đều vô vọng. Ông lại cùng với cậu con trai sống cuộc sống thường nhật cho đến khi con lớn lên công tác ở Hà Nội thì ông lại ở một mình. Rồi đến lúc ông đã già thì nó yêu cầu lên Hà Nội ở với nó như đã kể ở trên.

Nghe đến đây tôi thắc mắc quá, liền hỏi cụ Cưởng:

-         Sao đang yên đang lành, bà H lại bỏ ông Độ đi biệt tích hả cụ?

Cụ Cưởng không nhìn tôi, mà lặng lẽ nhìn ra ngoài với con mắt xa xăm rồi thong thả nói:

-         Tôi cũng không rõ ông ạ. Có lần tôi hỏi nhưng ông ấy không nói và đề nghị tôi đừng khía vào nỗi đau của ông ấy nữa.

Tôi (tức cụ Cưởng) đành tự thầm tìm hiểu, tức là thầm khám phá cái sự đời này xem nó éo le phức tạp đến mức nào. Sau này thông qua việc bà vợ thứ ba của ông Độ lại bỏ ông ấy thì tôi cũng lờ mờ hiểu ra ông ạ. Thôi

bây giờ ta quay trở lại chuyện bà Kim Loan với ông Độ để ông hiểu thêm chuyện trước.

Khi ông Độ chuyện trò tâm sự với bà Loan, ông chỉ kể về cái chết của bà vợ cả vì tai nạn ô tô. Còn chuyện bà H vợ hai bỏ đi thì ông không nói, vì ông thấy nó chả có ích gì cho quan hệ của ông với bà Loan. Bà Loan cũng kể cho ông nghe hoàn cảnh éo le và nỗi khổ của đời mình. Nỗi thèm khát có một bờ vai chính danh để dựa lúc tuổi đã xế chiều. Ông nghe bà tâm sự với niềm cảm thông pha lẫn mông lung. Ở cái chốn phồn hoa người đông hơn kiến thế này chả biết đâu mà lần. Chuyện gì cũng có thể xẩy ra. Trước khi đi đến hôn nhân, ông phải tìm hiểu thật đầy đủ và kỹ lưỡng. Mất một thời gian khá dài, bằng nhiều nguồn với những mảnh ghép khác nhau ông có được một bức tranh cơ bản, đầy đủ về bà.

Bà Kim Loan vốn là một cô thôn nữ bụ bẫm xinh đẹp. Nhờ một người họ hàng xa bà được lên làm nhân viên phục vụ ở một nhà máy lớn tại Hà Nội. Nhà máy có nhiều bạn hàng, quan khách thường xuyên đến làm việc. Có một ông cán bộ cao cấp thi thoảng về đây làm việc. Ông này tên là Long, hơn cô Kim Loan hơn hai chục tuổi. Người ông tầm thước, nói chuyện rất có duyên. Ông Long rất thích, rất quý rồi rất yêu Kim Loan. Mặc dù ông đã có vợ con đàng hoàng nhưng từ khi ông biết cô Kim Loan thì ông thấy ông không thể thiếu cô được. Rồi họ có với nhau một đứa con trai. Họ bàn tính và thỏa thuận với nhau: Về danh chính, cô là người mẹ đơn thân. Ông mua 1 căn nhà to, đẹp ở số 25 ngõ X phố Q cho hai mẹ con cô ở cho đến tận bây giờ. Ông chu cấp cho mẹ con cô sống một cuộc sống phong lưu dài lâu. Ngoài công việc, ông chạy đi chạy lại chăm sóc tận tình cho cả hai cái tổ ấm đến mức chu toàn tất cả. Với ông Long, giời cho ông khá nhiều thứ thì cũng tìm cách bớt của ông thứ khác. Mới về hưu được ít bữa thì ông lăn đùng ra chết. Cho đến tận khi chết, ông vẫn quyết không khai với bà cả và các con về cái tổ ấm thứ hai của mình. Nhưng sự đời, cái kim trong bọc lâu ngày cũng lòi ra. Nhưng khi bà cả và các con biết được mối quan hệ ngoài luồng của ông, biết rõ cái tổ ấm thứ hai của ông thì mọi việc đã an bài từ lâu. Bà cả và các con biết rõ thằng con của ông với bà Kim Loan với khuôn đúc y hệt các thằng anh con bà cả đến mức chẳng cần đi làm AND họ đã thừa nhận là con em trong nhà. Và nhà bà cả xử lý thật khéo, thật đẹp. Bà phân tích với các con:

-         Bố chúng mày có khuyết điểm với tổ chức thì tổ chức đã đã xử lý ông ấy rồi: Không lên chức, chậm lên lương. Nếu bình thường thì ông ấy đâu chỉ làm đến chức ấy. Lỗi của ông ấy với mẹ và các con thì khi mẹ con mình biết, mọi việc đã đâu vào đấy rồi. Làm lung tung lên thì tất cả chỉ thêm dở, thêm mất... Thằng con ông ấy với bà Loan không có lỗi gì với mẹ và các con cả. Nó cũng là giọt máu của bố các con, là đứa em ruột thịt của các con. Nó có quyền nhận bố nó, nó có quyền làm em các con. Anh em các con phải nhận nhau và đoàn tụ.

 Đám ma ông Long, mẹ con bà Kim Loan vẫn được về chịu tang chu tất. Mỗi khi giỗ tết, công to việc lớn thằng con bà Loan vẫn về cùng các anh lo toan chia sẻ…

Sau khi nắm chắc hoàn cảnh của bà. Ông Độ và bà Kim Loan quyết định đi đến hôn nhân. Bà muốn ông mua 1 căn hộ để hai người dọn về ở với nhau còn ngôi nhà bà và cậu con trai đang ở, bà sẽ để cho nó. Ông nhất trí nhưng vét voi mãi mới được hơn hai trăm triệu đồng. Ông đành nói với con giai giúp ông 1 ít tiền để ông mua nhà cưới vợ (ý ông là trước đây nó mua cái nhà đang ở này ông đã cho nó 1 ít tiền thì bây giờ nó phải có trách nhiệm lại với bố). Anh con giai nghe bố nói thì lễ độ trả lời:

- Việc bố lại đi bước nữa, con không dám có ý kiến gì. Đúng là con chăm cha không bằng bà chăm ông. Chúng con thì quá bận bịu chả chăm lo gì được cho bố. Bây giờ bố tìm được bạn mới thì con cũng vui. Nhưng tiền giúp để bố mua nhà thì chúng con chịu. Hoàn cảnh kinh tế của chúng con thì bố cũng rõ rồi còn gì. Mà bố có lấy bà nữa thì chúng con chỉ yêu cầu bố vẫn  giúp chúng con chăm lo cho các cháu nội của bố như mọi khi đấy.

Bế tắc.

 Ông thông báo với bà Loan phương án mua nhà là bất khả thi. Sau nhiều ngày cân nhắc, bà Loan quyết định mời ông sang ở với bà, một quyết định hợp lý nhất mà bà đã tính mọi nhẽ.

Một bữa cơm thân mật diễn ra với sự tham dự của một số ít bạn bè thân thiết nhất của hai người. Họ đến chia vui và chứng kiến cái dấu mốc 2 người dọn về ở chung.

Sau bữa cơm đó, ông Độ lịch kịch dọn đồ sang ở với bà Loan. Một cuộc sống mới lại được thiết lập. Ông yêu cầu bà mọi sinh hoạt trong nhà phải có quy củ, ngăn nắp. Bà phải nấu cho ông ăn sáng, trưa, chiều đúng giờ quy định. Quần áo của ông thay ra bà phải giặt, phơi, là rồi gấp vuông vức để đúng ngăn tủ quy định. Mọi tài liệu sách báo của ông không được sáo trộn lung tung. Các ngày từ thứ hai đến thứ 6 trong tuần, 7 giờ sáng ông phải đưa các cháu ông đi học, 16h 30 ông phải đón các cháu về, tắm rửa, nấu nướng cho các cháu ông ăn. Sau đó ông sang ăn tối cùng bà.

Ông thiết lập nếp sống mới ở nhà bà Loan được đúng ba bẩy hai mốt ngày. Trưa ngày thứ hai mươi hai, thằng con trai bà Loan từ phòng của nó ở tầng trên xuống nói với ông:

- Bác Độ ơi! Mẹ cháu bảo bác với mẹ cháu sống với nhau không hợp. Hôm nay bác dọn về nhà bác đi để sáng mai mẹ con cháu còn đi du lịch.

Mọi người trong ngõ X lại thấy ông Độ lỉnh kỉnh dọn đồ đạc về nhà mình.

Sau khi mẹ con bà Loan đi du lịch về, hai bà bạn thân thiết của bà đến chơi và hỏi nguyên nhân tại sao ông bà lại vội chia tay. Một bà vừa cười vừa nghiêm túc hỏi:

- Ăn bữa cơm chứng kiến ra mắt của anh chị còn chưa quên hương vị cơm nước đậm đà đến thế mà đã vội chia tay là cớ làm sao?

Bà Loan thở dài sườn sượt:

- Chỗ bạn bè với chúng mày tao chả dấu làm gì. Đời tao đúng là chả ra cái đếch gì. Những tưởng cuối đời tìm được một chỗ dựa cho bớt nỗi cô đơn, cho có chỗ nương tựa lúc trái gió, trở giời… Ai ngờ lại thành ô sin không công cho ông ấy.

Một bà bạn khác cắt ngang:

- Đã chọn làm bạn với nhau, thì có làm ô sin chăm sóc nhau cũng là chuyện hết sức tự nhiên bình thường. Sao mà phải kêu ca? Dễ chúng tao không làm ô sin cho chồng con của mình chắc?

Bà Loan: Đã đành là thế. Thì trước kia ông Long còn sống, tao đã chả tận tình chăm sóc ông ấy đấy thôi. Tao có kêu ca gì đâu. Đằng này tức chết đi được. Ông ấy vạch ra lịch trình, thời gian biểu hàng ngày bắt tao phải thực hiện không sai một phút. Sai một tý là ông ấy càu nhàu, nói năng chả ra cái gì. Người bên ngoài trông rõ là hay, nhưng hóa ra là cái máy và còn muốn bắt tao thành cái máy nữa.

Rồi còn điều này mới kinh khủng chúng mày ạ. Hồi sống với ông Long, mỗi lần yêu nhau, lần nào ông ấy cũng làm cho tao sung sướng đến mê tơi, tao không muốn rời ông ấy một tẹo nào. Đằng này thì ngược lại, ông này cũng khỏe và hăng lắm, nhưng khi quan hệ thì nó như cái con rắn lạnh toát thúc vào trong mình. Sau đó là đau bụng, là vùng dưới vừa nóng vừa rát, người cứ mệt rũ ra như hết sạch hơi sức. Vừa mệt vừa sợ đến mấy ngày.

May quá tao cũng đã lường nọ kia, chưa góp tiền cùng ông ấy để mua nhà mới, chứ không bây giờ lại lo xử lý thì rách việc.

Nghe đến đây hai bà bạn cùng òa lên:

- Ồ! Chúng tao hiểu rồi. Vớ phải một thứ đã không ổn lại còn vớ phải cái thứ hai cực kỳ hãn hữu nữa. Đúng là số mày đen!

2. GƯƠNG SÁNG CỦA NHỮNG NGƯỜI SỢ CHẾT

Trong số những người đi bộ mà tôi biết, nổi bật lên có hai trường hợp thật đáng nể.

 Trường hợp thứ nhất là là một cụ ông đã 94 tuổi, người xứ Quảng. Lưng cụ  còng hẳn xuống, sức đã yếu nhiều. Đi bộ rèn luyện nhưng cụ vẫn mặc bộ quần dài áo chùng. Cụ bước đi chậm chạp khó khăn. Cụ được anh con giai đi sát bên cạnh đỡ cụ khi cần thiết. Anh con giai mang theo người một cái ghế đẩu bằng nhựa. Để tiện lợi, anh buộc 1 cái dây vừa đủ dài vào chân ghế rồi vắt cái dây qua vai, cho cái ghế ra sau lưng mình để đi mà không phải cầm hay bê ghế. Đi một đoạn thấy người mệt, cụ bảo anh con giai đặt cái ghế nhựa xuống đường cho cụ ngồi nghỉ. Khi cụ thấy đỡ mệt, 2 bố con lại tiếp tục đi. Cứ thế, cụ vừa đi vừa nghỉ rất nhiều lần cho đến khi đủ 30 phút thì 2 cha con kết thúc cuộc đi bộ và lững thững về nhà. Đều đặn ngày nào cũng diễn ra như vậy. Quả thực, từ bé đến giờ tôi chưa thấy ai già yếu mà kiên trì tập luyện đến như thế. Không rõ có phải cụ đọc được những mấy chục lợi ích vô cùng to lớn của việc đi bộ do các trường đại học danh tiếng của Mỹ và châu Âu dầy công nghiên cứu phát hiện ra nên cố gắng làm theo, hay cụ đã đi bộ thường xuyên lâu nay rồi, cơ thể và sức khỏe cụ mách bảo cụ cần làm như vậy? Dù gì thì việc đi bộ của cụ cũng là một tấm gương hiếm thấy đối với tôi.

Trường hợp thứ hai là các cháu nhi đồng đi tập thật sớm. Trong khoảng hơn 100 người thường xuyên rèn luyện ở công viên mi ni này có khoảng 10 cháu thiếu niên và nhi đồng. Tôi đặc biệt ấn tượng với 2 cháu trai là anh em ruột, một cháu 6 tuổi, 1 cháu 7 tuổi. Ở lứa tuổi này nhiều cháu đã khá cao nhưng 2 cháu này thấp và tròn như hạt mít, da lại hơi ngăm ngăm đen. Năm giờ sáng tôi ra công viên thì 2 cháu đã đạp xe đạp được 1 vòng ao mới thấy bố mẹ của 2 cháu ở nhà đi bộ ra. Tôi hỏi mẹ cháu thì được biết, cứ 10 giờ đêm là các cháu đi ngủ và 5 giờ sáng hai anh em chủ động dậy đạp xe đi rèn luyện, không cần sự thúc giục kèm cặp của bố mẹ. Trong số các cháu bé đạp xe rèn luyện buổi sáng còn có 1 cháu gái 8 tuổi, 5 giờ sáng hàng ngày cháu đã một mình đạp xe quanh ao và núi trong công viên hàng tiếng đồng hồ. Cháu tự giác hăng say đạp với tốc độ khá nhanh như đạp với một niềm đam mê. Những trường hợp này cũng hơi khác thường. Rõ ràng các cháu chưa thể ý thức được ích lợi nhiều mặt của việc rèn luyện hàng ngày từ lúc còn rất bé. Nhưng chắc chắn bố mẹ chúng thì thấy rõ và khéo động viên khuyến khích các cháu tự giác làm việc này. Một việc cũng không phải khó khăn lắm nhưng rất ít nhà làm được.

Tôi có 2 thằng cháu nội, người đã cao như 2 cây sào, suốt ngày chỉ thích chơi Gêm, rất lười vận động. Bảo hai cháu các buổi sáng đi tập với ông thì nó không hưởng ứng. Bảo bố mẹ cháu động viên các cháu đi tập thì bố mẹ cháu nói ngay:

- Bọn con 7-8 giờ sáng dậy còn khó, nhiều hôm còn đi làm muộn thì chúng nó dậy làm sao được.

Thế mới biết vai trò của bố mẹ đối với con cái quan trọng biết nhường nào. Bố mẹ có ý chí, có nghị lực sẽ tạo nền nếp cho con. Những đứa trẻ sớm có ý chí, nghị lực chắc chắn sẽ vững bước đi trên con đường đời đầy cạm bẫy và bất trắc này.

3. TÍNH ĐA DẠNG CỦA NHỮNG NGƯỜI SỢ CHẾT

 Dù chỉ có hơn trăm người tập luyện ở đây buổi sáng nhưng họ như một xã hội thu nhỏ về nhiều mặt. Đủ các thành phần ra đây: Nam, nữ, trẻ, già. Từ cụ già gần kề miệng lỗ đến các cháu nhi đồng. Trong số này có cả các ông bà đã về hưu, lẫn số đang làm việc. Có người là nghệ sĩ hát, người là giáo viên, người là dân chợ búa có xạp hàng ở chợ…

 Đa dạng về hình thể và tính cách

Ông Giời, tác giả của hơn 7 tỷ người đang sống trên cái hành tinh ọp ẹp này. Ông thật kỳ tài khi sinh ra hơn 7 tỷ người ấy và thêm bao nhiêu người nữa thì cũng chẳng ai giống ai về hình thể và tính cách. Dù có là anh em hay chị em song sinh, tam sinh…nhìn qua có vẻ giống hệt nhau, nhưng đi sâu vào chi tiết thì cũng có nhiều khác biệt. Còn về tính người, rõ ràng người ta đã đúc kết câu “cha mẹ sinh con, Giời sính tính” và “sống mỗi người một nết” quả không sai. Nhưng ông Giời còn tài hơn nữa là tuy chả ai giống tính ai nhưng lại có điều chung tuyệt đối giống nhau: Ai cũng muốn lợi về mình.

- Sự đa dạng về hình thể: Trong số rèn luyện thường xuyên ở đây có đủ loại cao thấp, béo gầy nhưng tôi đặc biệt ấn tượng với mấy mợ sau đây:

Từ hồi còn ngồi mài đũng quần trên ghế nhà trường phổ thông, từ một bài thơ của ông Tố Hữu viết về chị Trần Thị Lý, tôi đã hình dung ra 1 cô gái khác: Em là ai, cô gái hay thùng phuy

Em có cổ hay không có cổ?

Từ cái lúc hình dung ấy đến nay hơn 50 năm đã qua, nay tôi gặp cái cô này ở ngoài đời thực. Cô này nếu có đo đi đo lại khoảng 10 lần cũng khó mà được 1m5, người như chiếc thùng phuy mỡ di động. Nhìn nghiêng cô này thấy mình dầy ngang với chiều rộng của thân. Nếu cô cân vội chắc chắn phải hơn một tạ. Chỉ một bên đùi của cô đã to hơn cả tấm thân bà xã nhà tôi. Khi cô bước đi, phía trong của 2 bên đùi va vào nhau rất vướng víu. Quả mông như cái lồng bàn xẻ rãnh ở phía dưới. Mỗi bước cô ậm ạch bước đi thì nửa quả mông bên này lại đánh sang phía bên kia một cách khó nhọc. Da cô đã trắng, cô lại chuyên mặc bộ đồ đen mỏng dán chặt lấy da, càng làm cho da cô trắng hơn và thịt như nổi gồ lên, như muốn làm nứt vải ra để nó được…thở. Điều đặc biệt ở cô này là thật sự không có cổ. Cái đầu của cô từ đỉnh đầu xuống đến cằm được cắm liền với vai. Tính từ đầu trở xuống, cô như 1 khối hình trụ tròn màu đen mà cái đầu là cái chỏm của thùng phuy. Vì thế nói cô là cái thùng phuy di động cũng chẳng sai.

Ngược lại với cô thùng phuy này là một cô “thì là”. Cô này có vẻ cao đến 1m5 nhưng người nhỏ bé tong teo, mặt gầy da dính sát vào xương. Nhìn nghiêng người cô thấy mỏng dính, trên ngực chỉ thấy hai cái núm ốc vặn nhỏ bám vào. Nếu cô đứng cạnh cháu Bích Tuyền, vận động viên bóng chuyền của đội Vĩnh Long thì có một cặp hình đồng dạng khá chuẩn. Biết mình ốm yếu gầy gò mỏng mảnh, cô mặc quần chùng, áo dài tay, đầu đội chiếc mũ vải rộng vành. Cô đi một mình lặng lẽ không phát hề ra tiếng động của bước chân đi.

Ngược lại với cô “thì là” tôi lại thấy một bà to béo đồ sộ đến khác thường. Nếu em Tòng Thị Phóng có gặp, hoặc các mợ Tây to cao, lớn tuổi cũng phải trầm trồ chưa biết ai hơn ai. Bà cao ít nhất hơn mét tám. Người đồ sộ, lừng lững như một “cây người”. Ngực bà vồng lên như có hai quả đồi trọc rộng mênh mông úp vào. Nếu hàng ngày ông chồng phải làm nhiệm vụ xoa bóp hai quả đồi ấy để phòng chống ung thư “đồi” thì không biết mất bao nhiêu lâu mới xoa hết được một lượt. Bà bước đi nhanh, mạnh với những bước chân chắc nịch. Ai đi gần bà như có cảm giác mặt đường nơi chỗ bà đi phải oằn xuống một chút rồi mới đàn hồi trở lại.

Trong dòng người đi và chạy bộ buổi sáng, dù có người cao thấp béo gầy nhưng nhìn chung là một dòng người thấp bé. Đa phần giới nữ chỉ cao khoảng 1m5 trở xuống, nhiều cô chỉ cao khoảng 1m4 (chiều cao bình quân của nữ cả nước là 1m53), đã thế lại còn béo phì, trông như những khối thịt tròn tròn di động. Nhớ lại hồi quân Nhật sang đánh chiếm các nước châu Á, bị người dân các nước bản địa gọi là giặc lùn (chiều cao bình quân xấp xỉ 1m 50). Đến nay sau hơn 50 năm, người Nhật đã có kế sách cấp quốc gia nâng được chiều cao trung bình của nam giới lên 1 m70. Mười tám năm trước, một lần sang Tô Ky Ô dạo phố đi bộ, thấy phần đông con trai con gái Nhật to cao lừng lững, đi bộ nhanh hơn cả người Tây. Tôi đi bên cạnh, đầu tôi chỉ đến vai họ. Hơn 50 năm trước, chiều cao trung bình của nam nữ người Việt còn cao hơn người Nhật lúc ấy. Bây giờ họ cao vượt xa mình. Người Việt cũng cao hơn so với trước nhưng hiện còn kém chuẩn của WHO đến 13 cm với nam và 10,7 cm với nữ. Thật buồn cho những người có trọng trách quốc gia, suốt ngày đêm mải lo làm dự án, mải lo kết bạn với bạn vàng mà không có kế sách hữu hiệu chăm lo đến sức khỏe, vóc dáng giống nòi.

- Về những cái đầu:

Đại đa số người tập luyện ở đây để đầu trần. Đầu tóc các vị phụ nữ quanh đi quẩn lại có mấy kiểu: Buộc tóc thành đuôi ở phía sau cổ, búi tóc lên đầu, tóc xõa ngang vai, tóc xõa ngang cổ và hiếm có người để tóc tém. Đầu tóc nam giới ngỡ đơn giản hơn nữ giới, nhưng hóa ra không phải. Thời bây giờ đầu tóc nam giới muôn kiểu cách, phong phú đến bất ngờ. Thông qua truyền hình, In-Tờ-Nét... nhiều ông trẻ cho “nhập” ngay vào cái đầu yêu quý của mình và sau khi tái hiện được lên cái đầu của mình, các ông trẻ, ông vừa vừa…lấy làm sung sướng và hãnh diện lắm. Ở khu đi bộ này đa số là các bố già thuần túy nên cắt tóc cao chân phương. Có một số cụ, dù tóc trắng hay đen, hoặc đen trắng lẫn lộn vẫn để tóc dài bồng bềnh kiểu nghệ sĩ, một năm may ra mới phải ra hiệu chỉnh sửa một lần. Có ông cắt kiểu đầu đinh, trên đỉnh đầu tạo thành một mặt phằng lừ, giống như cái mũ đinh sắt phóng to. Nhìn cái đầu ấy, tôi chợt nghĩ nếu lấy cái vồ phang vào đấy thì người sẽ được đóng tụt vào đất thật. Có một ông cỡ ngoài 60, đầu trắng phau, nổi bật trong mọi cái đầu. Đầu ông trắng tinh như đội bông trên đầu. Nhìn gần, tất cả các sợi tóc ngắn dài đều trắng muốt như nhau. Nhìn từ rất xa, người ta nhận biết ra ông ngay. Ông này nếu chẳng may đi đâu bị lạc, cứ để đầu trần thì rất dễ tìm.
Ông Giời có phép mầu riêng giành cho đầu tóc mỗi người. Trong số đi bộ hàng sáng, có 1 ông đầu hói nặng. Số tóc còn lại tạo thành 1 vòng xung quanh đầu với chiều rộng khoảng 4 cm. Oái oăm thay cái vòng tóc này lại trắng bong, nên nhìn đầu ông từ phía sau cứ như đầu ông quấn một cái băng tang trắng. Ông này có người thân chết, chỉ cần dán một miếng gạc trắng trước trán là đã được một vòng tang trắng quanh đầu chả cần phải quấn vải trắng lên đầu làm gì cho mất thời gian.
Lại có một ông phía trên đầu bạc trắng, nhưng vòng quanh đầu phía từ chân tóc lên khoảng 3 cm, tóc vẫn đen nguyên. Nhìn đầu ông từ đằng sau và 2 bên cạnh chẳng khác gì ông đầu bạc thắt giải băng tang đen. Biết ông Giời chơi khăm mình nên ông không muốn cho người lạ biết, đi đâu ông cũng đội mũ mềm che kín phần tóc trắng, chỉ để lộ ra phần tóc đen mà thôi. Nhìn ông đội mũ, dưới mũ là vành tóc đen xì, ai cũng thấy đầu tóc ông còn xanh lắm.
Giời sinh ra cái tóc mỏng manh bé nhỏ nhưng thật phức tạp. Trong sợi tóc có đến 5 loại hóa chất chi phối đến màu sắc của tóc. Nhưng tóc từ đen, nhanh chuyển sang trắng chủ yếu do gen di truyền từ người bố. Tôi biết đến 20 người của một dòng họ cách nhau 3-4 thế hệ. Những người này cứ khoảng 40 tuổi trở lên, đầu đã bạc trắng cả. Nhưng dù đầu bạc trắng, các cụ trong số này đều sống thọ từ trên 80 đến trên 90 tuổi cả. Thế thì tóc trắng cũng chẳng ảnh hưởng gì đến sức khỏe. Hơn thế, khi tóc trên đầu trắng cả thì nhìn da trên đầu, trên mặt lại thấy hồng hào. Nếu thêm bộ râu dài trắng đẹp thì chẳng khác gì ông tiên giữa đời thường. Ngược lại có một số gia đình, đàn ông tóc còn đen tuyền, thế mà chỉ 50 tuổi hay hơn một chút là lăn đùng ra chết. Đời ông, đời bố, đời con đều vậy cả. Cái gen di truyền chết non mới khiếp, chả có dấu hiệu gì báo trước cả.
Trên đầu người, giời sinh ra tóc để che phủ bảo vệ da đầu. Không chỉ vậy, tóc còn làm cái đầu, cái mặt mỗi người thêm sinh động, dễ coi hơn. Những thợ làm đầu tóc giỏi còn làm cho những mái tóc của nhiều em đẹp đến mê hồn. Từ mê mái tóc có khi dẫn đến mê người.
Trong số các vị đi bộ, có ông học các cụ xưa: Búi tó. Có ông chỉ buộc túm tóc đằng sau rồi thả phần tóc được buộc xuống phía sau cổ. Có cậu thanh niên lại học các cầu thủ bóng đá Tây và Ta: Tóc không dài nên chỉ có thể buộc một túm bằng ngón tay cái dựng ngược trên đỉnh đầu. Có cậu cạo trắng hai bên lên thật cao, để lại một luống tóc rộng chừng 10 cm vắt từ đằng trước trán ra sau trùm kín gáy, gọi là tóc kiểu chim chào mào. Có cậu tạo chữ trên đầu bằng những đường trắng, mảnh. Có cậu cạo trắng hếu xung quanh đầu chỉ để lại một mảng trên đỉnh đầu tròn như như cái đĩa đen úp vào. Ngược lại với số ít đàn ông chơi búi tóc và túm tóc, có một số vị nam giới chơi kiểu đầu cạo trọc. Nhìn cái đầu trọc trông nó cứ trần trụi thô giáp khó coi. Nhìn đầu các đồng chí sư (kể cả đầu các anh Tây) to đùng nhẵn thin, cổ gáy nổi lên từng u thịt…càng thấy thô, càng mất cảm tình. Nhìn những cái đầu trọc của nhiều người Việt, có khi nham nhở với những cái sẹo lồi sẹo lõm, có khi đầu bé tý như cái gáo dừa…trông vừa buồn cười vừa thấy thảm hại. Nếu chú Ủn cai quản đất này, chú chỉ cho cắt mấy kiểu tóc, đếch cho anh nào được cạo trọc đầu thì sao mà biết có những cái sọ dừa sống buồn cười như thế. Thôi, việc cạo trọc hay không là quyền và cái gu thẩm mỹ về trang trí hộp sọ của mỗi người. Đó là nhân quyền. Tôi luôn tôn trọng quyền chính đáng của mỗi người. Và xét riêng về cái món này, thì Đại Việt ta đến nay cũng dân chủ như các nước dân chủ hàng đầu thế giới. Tiến bộ vượt bậc so với cái thời cấm mặc quần loe, quần ống túm và cấm nam giới đầu để tóc dài. Ai không nghe là cưỡng bức đè ra cắt quần, cắt tóc. Chả bù cho bây giờ, đấy cái cô Trinh sang tận Ba gi dự liên hoan phim, chỉ loáng thoáng che thân người bằng vài mảnh vải hẹp, bên ngoài được che bằng cái áo dài cải tiến trong suốt, thế mà được ối dân Việt khen lấy khen để và phùng mang trợn mắt chửi bới những người dám lên tiếng phê phán cô ta.
Thôi thì hiện ở nước ta cũng ít nhất có một thứ thực sự sánh vai được với các cường quốc 5 châu: Dân chủ về đầu tóc và ăn mặc. Ta đã có cái để mà tự hào khi so sánh với thiên hạ chứ bỡn đâu.

- Nhìn dầy dép, đoán tính cách người mang nó

Chạy và đi bộ ở đây ai cũng mang dầy dép. Phần nhiều người mang dầy ba ta rẻ tiền. Cá biệt có người diện hàng hiệu nhiều triệu VNĐ. Chắc vị này hoặc quá nhiều tiền hoặc lúc nào cũng phải thể hiện đẳng cấp vượt trội trong đám đông, lúc nào mình cũng phải là NUMBER ONE.

Đi giầy thường phải mang tất vì mang tất có ít nhất 6 lợi ích về mặt khoa học và thẩm mỹ. Các nhà “chân và tất học” Mỹ đã nghiên cứu kỹ lưỡng việc này. Trong 6 lợi ích trên, có 4 lợi ích khoa học không thể bàn cãi. Từ xưa ở xứ ta đã có câu “đi giầy không tất, thà đi đất còn hơn”. Bây giờ khoa học phát triển, người ta nghiên cứu thấy đi giầy không tất chẳng có tác dụng gì mà còn có nhiều tác hại và khi cần, đi chân đất cũng có những tác dụng nhất định. Nhìn dòng người đi bộ ở đây thấy có nhiều người đi giầy không mang tất. Không rõ lý do tại sao những người này ngày nào cũng đi bộ, chạy bộ mà không mang tất. Chỉ qua việc này cũng có thể hiểu những người này có tính đại khái, giản đơn, thiếu sự nghiên cứu tìm hiểu các sự việc, hiện tượng liên quan đến bản thân mình, đồng thời cũng là những người thiếu tinh tế.

Trong số người đi giầy không tất, lại có người lười đến mức không cho gót chân vào trong giầy, vậy là phần gót giầy bị giẫm xẹp hẳn xuống. Đi giầy kiều này thành đi giầy lê, lệt xệt kéo gót giầy trên đường, Người đi giầy kiểu này chứng tỏ rất tùy tiện, lười nhác và sống không có nguyên tắc.

Có 1 số người đi bộ hàng ngày bằng dép nhựa lê và dép tông bằng nhựa. Họ đi loẹt qoẹt nhiều km mà cứ như di chuyển loanh qoanh mấy bước trong nhà. Có thể nghĩ những người này có tính rất tào lao chi khươn, tiện đâu xâu đấy, chẳng thèm bao giờ nghĩ mục đích, kết quả và những điều tối thiểu phải có trong thực hiện công việc.

- Nhìn dáng đi đoán số mệnh

Hình dáng người đi bộ cũng rất đa dạng. Đa số người đi có thân người vuông góc với mặt đất, đầu thẳng mắt nhìn phía trước, chân guồng, hai tay vung theo nhịp chân bước. Trong số đi bộ hàng ngày có người đi nhưng mắt ngưỡng thiên. Có người lại so vai rụt cổ, mặt ngưỡng địa, thân người chúi về phía trước tạo thành 1 góc với mặt đất khoảng 80 độ. Cá biệt có người như một dấu á đặt đứng, phần cong lõm hướng về phía trước. Dáng đi này cực hiếm, cả đời tôi bây giờ mới thấy một trường hợp duy nhất. Có một số người chúi về phía trước, thân người phía trước với mặt đất tạo thành góc đến 70 độ và đi rất nhanh. Người ta nghiệm ra rằng những người có dáng đi chúi về phía trước và vội vã như thế là người có số vất vả. Tôi hỏi lại hỏi cụ Cưởng hiện tượng này. Cụ bảo không biết lý giải thế nào nhưng tướng đi và số mệnh hình như có mối tương quan. Những người đi đứng khoan thai nhẹ nhàng toát ra vẻ ung dung tự tại. Mọi thứ đối với họ như đều có mục tiêu, kế hoạch, chương trình cụ thể, chắc chắn nên họ luôn chủ động, bình tĩnh không phải hớt hải vội vàng. Ngược lại những người chân năm tay mười, đi đâu cũng vội vã, huỳnh huỵch rõ là có tính nôn nóng, xông xáo, ôm đồm… thường phải nhận những kết quả chẳng mấy ngọt ngào. Cụ kể cho tôi nghe chuyện của một ông Phó phẩy của đơn vị mà cụ công tác ở đó. Chuyện thế này:
Ông ấy tên là Với. Ông nhanh nhẹn hoạt bát từ lời nói đến dáng đi. Bất cứ đi đâu, việc gì, xa gần ông cứ chúi người lao lên phía trước. Ông hăng hái trong mọi việc, luôn đề xuất với lãnh đạo về mọi khâu công tác của đơn vị. Thấy ông đề xuất có lý lại hăng hái nhiệt tình, sẵn sàng và quyết tâm vượt khó nên ông Thủ trưởng đơn vị luôn giao cho ông những việc mới, việc khó. Vốn là một nhân viên không được đào tạo cơ bản, chủ yếu là ông công tác lâu năm nên tích lũy được kinh nghiệm nhất định. Vì vậy ông luôn phải gồng mình lên, lúc nào cũng lăn như bi trong chỉ đạo đốc thúc công việc. Một lần trên đường công tác về đơn vị, ông giục cậu lái xe gắng chạy nhanh để ông về giải quyết một việc đang chờ ông. Cậu lái xe vội vàng bốc ga chạy. Thật chẳng may, tăng ga được một đoạn thì xe ông phải tránh chiếc xe ngược chiều, xe ông đâm sầm vào cây cổ thụ bên đường. Ông, cậu lái xe và mấy cán bộ đi cùng bị thương. Riêng ông bị gẫy xương quai xanh, chấn thương đầu bất tỉnh. Tin ông bị tai nạn bất tỉnh lập tức được thông tin về gia đình ông. Vợ ông ở nhà vốn bị huyết áp cao, nghe tin chồng bị bất tỉnh thế là huyết áp của bà vọt lên và chết ngay tại chỗ. Đám ma bà, ông không thể về được. Mấy tuần sau ông được xuất viện, ông lại vội vã lao ra mộ bà thắp hương và sụt sùi khóc thương. Sau cái đận ấy, với công việc của đơn vị, ông càng hăng say làm việc đêm ngày, nhiều lúc quên cả ăn cả nghỉ để quên đi cái đau, cái mất mát bất chợt của mình. Lúc nào ông cũng ào ào lao về phía trước. Thật tôị cho ông, khi về nhà ông lại phải gánh vác thêm phần việc của bà trước kia. Ông đã vất vả lại càng vất vả hơn. Đến đây cụ Cưởng kết luận câu chuyện bằng một câu lơ lửng và một lời khuyên:
- Chuyện ông Với là thế. Không biết những vất vả thiệt thòi của ông Với có liên quan gì đến dáng đi của ông ấy không. Theo tôi, có con cháu đến tuổi dựng vợ gả chồng cứ nên tránh xa những người suốt đời cứ cắm cúi chúi đầu lao về phía trước ông ạ.

4. NHỮNG CÁI CHỢ MI NI DI ĐỘNG

Cũng như việc đi bộ rèn luyện ở các nơi khác, việc đi bộ ở công viên âm dương này hoàn toàn tự phát. Đi lúc nào, về lúc nào, đi nhanh hay đi chậm, đi một mình hay đi cùng ai là quyền và ý thích của mỗi người.
Trong số đi bộ, có nhiều người đi một mình. Có những cặp vợ chồng, các buổi sáng đều đi bộ ở công viên này nhưng dứt khoát không đi bên nhau mà không biết vì lý do gì. Có thể do chồng thấp vợ cao sợ nó cọc cạch. Có thể do chồng trẻ hơn hoặc chồng già hơn vợ nhiều quá nên vợ không muốn. Có thể hai vợ chồng suốt ngày đêm ám bên nhau rồi, buổi sáng tách nhau ra đi riêng một mình để mỗi người được thưởng thức cái không khí trong lành của buổi sớm với những suy tư riêng. Có những cặp tách ra, vợ nhập vào đám phụ nữ quen biết và chồng nhập vào đám nam giới quen biết để trao đổi chuyện trò đặng thu nhận những thông tin mà ở nhà hai vợ chồng không có được. Ngược lại, có những cặp vợ chồng đi bên nhau gắn bó như hình với bóng suốt ngày này sang tháng khác, họ chẳng bao giờ tách ra hoặc cả 2 người cùng nhập vào các tốp khác. Có nhiều cặp đôi đi bên nhau như những hình nhân di động. Họ cùng đi bên nhau nhiều vòng quanh ao, quanh đồi hàng tiếng đồng hồ nhưng chẳng ai nói với ai một lời. Rồi cả lúc họ cùng nghỉ, cùng tự tập thể dục, cho đến lúc về. Họ im lặng tuyệt đối, cứ như họ không có thanh quản, không cất tiếng nói bao giờ. Ngược với những cặp im lặng đến tuyệt đối đó, có cặp vợ chồng chắc sinh vào ngày “Xích khẩu” nhưng được giờ “Đại cát” nên nói chuyện liên tục từ lúc đi đến lúc về. Họ nói nhỏ nhẹ đủ mọi thứ chuyện trên đời. Không biết ở nhà họ có nói liên tục thế không? Quả thực trên đời có những người mắc bệnh nói liên tục khi họ thức. Đến đây tôi phải kể lại hai chuyện mà chính tôi là nạn nhân.
Chuyện thứ nhất: Khoảng hơn chục năm về trước, một hôm tôi bắt xe khách từ cửa nghĩa trang Mai Dịch để lên thị xã Sơn Tây. Trên xe đã đông người. Nhà xe đưa cho tôi một cái ghế nhựa mi ni để đặt ngồi giữa lối đi lại của xe. Phía đầu xe có 4-5 cô chen chúc ngồi bệt xuống sàn nắp máy xe. Một cô cỡ ngoài ba chục tuổi (chắc là quen thân với nhà xe) nói luyến thắng, nói liên tục với âm lượng lớn, dù tiếng xe chạy rất ồn nhưng vẫn nghe rõ lời cô nói. Cô nói, thỉnh thoảng có cô ngồi cạnh hưởng ứng nên cô càng nói một cách rất hăng say. Xe ồn, cô này cứ nói làm nhiều người thấy nhức đầu mệt mỏi. Điều đáng sợ nhất là ở giọng nói của cô này. Giọng của cô cứ rin rít như người ta lấy lưỡi dao phay cạo vào ống nứa khô. Tiếng rin rít của cô như chạm vào các dây thần kinh tai, làm rợn hết cả người. Nghe cô ta nói chẳng khác gì bị tra tấn, người tôi có lúc như bị rúm lại, có lúc như phải gồng lên. Ấy thế mà chả ai nói gì, kể cả nhà xe. May quá, đến Sơn Tây thì tôi xuống. Đến khi tôi xuống xe, cô ta vẫn nói liên tục với tốc độ và cường độ như suốt chặng đường gần 40 km vừa rồi. Sau chuyến đi ấy, về nhà tôi còn khiếp đến mấy ngày.
Chuyện thứ hai: Khoảng hơn 15 năm trước, lúc ấy tôi còn đang làm việc. Một hôm tôi đến làm việc với công ty G. Làm xong việc đúng 10h55. Tôi lên phòng Giám đốc Đ với mục đích chào ông một câu trước khi về đơn vị. Ông Đ đang ngồi một mình tại bàn làm việc của ông. Thấy tôi vào ông nói ngay:
- Đúng 11 giờ tớ có cuộc hẹn phải đi. Có gì anh em mình làm việc 5 phút thôi nhé.
Tôi chưa kịp nói rõ ý định của mình thì ông đã nói liên hồi kỳ trận. Ông nói say sưa, giọng sang sảng. Ông nói một lúc thì hai bên mép xàu bọt như Thượng thư Thiện nhà ta. Ông nói chừng 10 phút thì cậu lái xe ở dưới sân điện lên nhắc ông là đã quá giờ cuộc hẹn. Ông rối rít bảo cậu lái xe là ông sẽ xuống ngay. Nói vậy nhưng ông chưa xuống mà lại tiếp tục nói. Ông nói liên tục khoảng 20 phút nữa thì cậu lái xe từ dưới sân bò lên tận phòng ông ở tầng 3, giục ông đi vì trễ hẹn 30 phút rồi. Ông bảo lái xe:
- Chú xuống nổ máy xe đi, anh xuống ngay bây giờ đây. Ông nói với lái xe vậy nhưng ông vẫn chưa xuống. Ông lại tiếp tục nói. Ông nói nhanh, liên tục nên tôi chẳng kịp xen vào chỗ nào được để dừng cuộc nói của ông. Ông đang nói say sưa như thế nên tôi cũng chẳng thể nào đứng lên bỏ ra về được. Thấy tôi ngồi im chịu trận nên ông càng hứng khởi nói. Ông nói chuyện làm ăn của công ty ông, rồi những chuyện liên quan đến các công ty, các đơn vị khác. Ông nói dài, nói nhiều nhưng tựu trung lại, đây là một dịp để quảng bá về công ty ông đang phụ trách. Để tự ca ngợi tài năng và cách đối nhân xử thế tốt đẹp của ông với các bạn hàng, với cán bộ nhân viên trong công ty ông… Chừng như các âm thanh trong đầu ông tuôn ra đã cạn, ông chợt nhìn chiếc đồng hồ đeo tay của mình rồi bỗng thốt lên:
- Chết chửa! Quá giờ hẹn mất rồi. Thôi tớ phải đi đây.
Tôi nhìn đồng hồ của mình: 12 h 05 phút. Tôi nói với ông:
- Em chỉ lên chào anh để về thôi. Mọi việc đã xong cách đây hơn 1 tiếng đồng hồ rồi.
Mặt ông rất tươi. Ông nói với tôi:
- Anh em mình cứ như thế nhá. Thôi tớ đi đây. Ông bắt tay tôi. Tôi và ông cùng vội vã đi xuống.
Về ông Đ, tôi đã biết từ lâu. Nhưng cái đặc tính ông hay nói, nói liên tục thì hôm ấy tôi mới được thụ hưởng. Sau đó chuyện trò tìm hiểu thêm về ông Đ qua anh em của công ty ông, thì mới được biết ở đây mọi người gọi ông là "ông máy nói". Ông nói liên tục suốt ngày. Khi nào người ta không nghe thấy tiếng ông tức là ông đang ngủ.
Ông Đ bây giờ đã sang tuổi 80 rồi. Ông Giời rất oái oăm. Ngày ông Đ còn đi làm thì Giời bắt ông ấy nói liên tục. Nghỉ hưu được một thời gian thì ông Giời đếch cho ông Đ nói nữa vì ông ấy đã nói quá "hạn ngạch nói" của mình từ những ngày trước đây rồi. Ông bị tai biến.
Bây giờ trở lại chuyện ở cái công viên mi ni này.
Đi một tốp nhiều người hoặc chỉ hai người, vừa đi vừa chuyện trò là việc chả có gì đặc biệt. Cái giống người, thường không có giao tiếp, chuyện trò là không chịu được. Nhưng ở đây có duy nhất một bà đi bộ một mình nhưng không im lặng như mọi người khác. Bà ta vừa đi vừa nói, nói liên hồi. Mới đầu tôi để ý nghe xem bà độc thoại cái gì. Nhưng những âm thanh của bà phát ra không phải là tiếng Việt mẹ đẻ. Nghe thêm nữa cũng chẳng phải tiếng Tầu, tiếng Anh (vì mấy tiếng này tôi cũng lõm bõm học được vài tiếng) Đến đây chỉ có thể đoán mò: Hoặc là bà này bị tâm thần, Giời bắt phải lảm nhảm suốt ngày. Hoặc là bà vừa đi vừa tụng kinh Phật bằng tiếng Phạn hay tiếng Ấn gì đó. Rất may cả đám đông hàng trăm người ở đây, nếu ai cũng liên tục lảm nhảm như bà thì Phật biết phù hộ độ trì cho ai?
Trong cuộc đi bộ này, do những quen biết nhau, tương đồng về những vấn đề gì đó nên hình thành các tốp nam, tốp nữ, tốp hỗn hợp với số lượng mỗi tốp từ 3,4,5… người. Dù có đi sớm hay muộn, hễ ra công viên này là họ tìm đến nhau để đi cùng nhau, cứ như thể họ nghiện phải hơi nhau vậy. Từ lâu trong dân gian đã có câu “hai người đàn bà với 1 con vịt thành cái chợ”. Ở đây không cần vịt cũng đã hình thành hàng loạt cái chợ di động rồi. Có hai vợ chồng nhà nọ ngày nào cũng đi bộ bên nhau hàng giờ. Cái tài và đặc biệt ở cặp vợ chồng này là họ vừa đi vừa nói chuyện liên tục. Họ nói nhẹ nhàng, đủ nghe, chỉ ai đi cách họ dăm bẩy bước trở lại mới nghe được. Không biết ở nhà thì họ có nói với nhau liên tục không, còn ở đây họ nói liên tục hàng giờ liền. Quả là hiếm thấy. Với tôi, dù được cho tiền thì cũng không làm nổi việc này.
Có tốp gồm các cô còn trẻ, vừa đi vừa nói cười ầm ĩ như cố ý để từ xa mọi người phải chú ý đến sự hiện diện của họ, như họ là trung tâm của việc đi bộ hàng ngày, là trung tâm của vũ trụ vậy. Rõ là thùng rỗng thì kêu to. Những bông lúa lép thì cứ ngạo nghễ chĩa thẳng lên trời để khoe sự hiện diện của mình với giời, với đất.
Các tốp đi bộ ở đây đương nhiên là cái chợ mi ni di động. Chủ đề chuyện của các chợ này phụ thuộc vào trình độ của từng tốp. Và nội dung, chủ đề chuyện của từng tốp phản ánh những diễn biến của đời sống xã hội mà mỗi người vừa là chủ thể vừa là khách thể. Đến đây tôi xin kể lại hai câu chuyện của hai cái chợ mi ni di động này:
* Chuyện 1:
Một sáng sớm nọ, vừa khởi đầu cuộc đi bộ, thấy có một tốp 5 cô. Một cô mặt đỏ linh căng nói to với cả tốp đầy vẻ giận dữ:
- Rõ là cháy nhà mới lòi ra mặt chuột. Trường quốc tế đéo gì. Chúng là bọn lừa đảo, treo đầu dê bán thịt chó. Là ổ kinh doanh đa ngành chứ giáo dục với quốc tế gì. Kỳ này tao dứt khoát chuyển con tao sang trường khác.
Một cô khác lên tiếng:
- Mày nói cụ thể xem nào, tao mới nghe loáng thoáng chưa biết đầu cua tai nheo ra sao?
Cô mặt đỏ diễn giải cho cô vừa hỏi và cho cả tốp:
- Cái trường mang tên Tây Gateway để lập lờ đánh lận con đen, thực chất là công ty cổ phần với 4 cổ đông. Trong 4 cổ đông đó có con gái của Phúc nghẹo, có con gái của tướng Vệ bên Công An. Bọn chúng kinh doanh món này không phải chỉ ở Gateway Cầu Giấy mà còn mở rộng ra nhiều tỉnh thành khác trong nước như TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Hải Phòng…Chúng ăn đủ đường, nào thu phí cao ngất ngưởng những 180 triệu đ 1 cháu/1 năm. Nào mở trường sở để kiếm đất ở các địa phương nhằm thực hiện các mục tiêu khác. Khi giáo dục được đem ra kinh doanh thì sẽ biết trước kết quả như thế nào rồi.
Một cô khác trong tốp hỏi:
- Thế thằng bé chết đã tìm ra nguyên nhân chưa?
Cô mặt đỏ trả lời:
- Có nhiều vấn đề nghi vấn lắm. Lúc sáng thằng bé đi học mặc áo đỏ. Chiều trả xác nó về thì nó mặc áo trắng. Có báo đưa tin nó bị bỏ quên và nằm chết sau ghế ngồi của lái xe. Bà phụ trách dẫn các cháu từ xe vào lớp trao cho cô giáo chủ nhiệm thì tường trình khẳng định bà dẫn đủ các cháu vào lớp, không hề thiếu đứa nào. Trích xuất các Camera liên quan thì tất cả bị xóa sạch các hình ảnh. Xe đưa các cháu đến trường thì mở rèm, chiều về thì các rèm đóng kín. Rõ ràng có những chuyện khuất tất ở đây.
Đến đây 1 cô khác trong tốp lên tiếng:
- Còn bao nhiêu người có liên quan. Điều tra tử tế thì ra hết. Khó gì!
Một cô khác đáp lời:
- Ừ làm nghiêm túc thì khó gì. Nhưng khốn nỗi thế lực và tiền bạc nó không để cho làm nghiêm túc. Từ bấy đến nay có thấy công bố gì đâu? Cũng như bao nhiêu vụ khác, vụ này rồi lại chìm xuồng cho mà xem. Chúng mày cứ đợi đấy.
* Chuyện 2: Một hôm tôi cố bám gần 1 cái chợ mi ni của mấy ông nam giới. Mấy ông này không rời nhau ra bao giờ. Họ cũng chuyện trò liên tục nhưng chậm rãi, đĩnh đạc. Đi theo một đoạn phát hiện ra mấy ông này là sĩ quan quân đội nghỉ hưu. Có ông nghỉ trước, có ông nghỉ sau và các ông này trước đều công tác ở học viện QP. Với vụ Tư Chính các ông bàn bạc sôi nổi lắm. Các ông phân tích thế và lực của Ta, của Tầu, của Mỹ…Trong cái chợ mi ni này, ông đội mũ mềm nêu quan điểm cá nhân là ta cần liên minh với Mỹ thì Tầu nó mới chịu. Ông cầm ô nghe vậy gạt phắt đi:
- Không có chuyện ấy đâu anh ơi.
Ông đội mũ mềm hỏi ông cầm ô: Tớ nghỉ lâu rồi nên không rõ lắm. Mấy năm trước có tuần lễ nằm điều trị ở BV 108, nằm bên cạnh có một tay cũng ở học viện QP, tớ hỏi Học viện xác định kẻ thù và đối tượng tác chiến bây giờ là ai. Tay ấy bảo là Mỹ và quân đội Mỹ. Thế đến bây giờ thì xác định thế nào?
Ông cầm ô trả lời rất rành rọt:
- Vẫn xác định như vậy. Đường lối quân sự chưa có gì thay đổi. Còn với TQ vẫn xác định là đồng chí, là bạn vàng 4 tốt cùng chung ý thức hệ. Vấn đề là ở chỗ này đấy anh.
Tôi nghe lỏm đến đây tự nhiên thấy nóng bừng cả người. Thảo nào ngày nào xem tivi, đều thấy ẩn ý lên án, chê bai Mỹ hết chuyện nọ đến chuyện kia, rồi cho phát lại các chiến công đánh Mỹ, thắng Mỹ ngày nào. Còn với ông bạn vàng đều khen bạn lớn mạnh, diệt chiến hạm Mỹ dễ như bỡn... Rồi đưa tin mối quan hệ ngày càng khăng khít gắn bó giữa ta và họ trên mọi lĩnh vực. Hình ảnh ông nọ bà kia của ta sang Tầu tay trong tay, mặt cứ tươi hơn hớn hơn bắt được vàng, mặc mẹ kẻ thù ngày đêm xâm lăng đất nước này khắp nơi cùng chốn.
Nghe chuyện của mấy ông này làm tôi đâm sốc. Sao đất nước tôi lại ra cái nông nỗi này? Tôi già rồi, dẫu có thế nào cũng chẳng làm sao, chỉ lo cho lũ con cháu rồi sẽ ra sao???

5. NHỮNG NGƯỜI SIÊU CẨN THẬN

Ở đâu cũng có những người cẩn thận. Cái sự cẩn thận của người đời có nhiều cấp độ khác nhau. Trước khi kể về sự cẩn thận của những người đi bộ ở đây, tôi xin kể về mấy sự cẩn thận của những người mà tôi đã thấy.

Chuyện thứ nhất:
Ở thời kỳ bao cấp khó khăn, có nhà nọ ở sát nhà tôi mua được một chiếc xe đạp Thống Nhất. Khỏi phải nói vợ chồng con cái nhà ấy sung sướng, hãnh diện với xung quanh đến mức nào. Mang xe về, cả nhà chạy ra chạy vào ngắm nghía suýt xoa. Đứa con nhỏ mon men sờ tay vào cái khung xe, bị ngay mẹ cốc cho một cái vào đầu và quát thằng bé phải tránh ra xa. Mấy nhà hàng xóm í ới gọi nhau và huỳnh huỵch chạy sang xem như chạy sang cứu nhà bị cháy. Họ chạy sang ngó cái xe như để ngó một báu vật mà nếu không nhanh thì không được ngó nữa. Không phải họ chưa trông thấy cái xe đạp bao giờ. Cũng có khi họ thấy người nào đó đạp xe đi ở đường, nhưng chỉ được nhìn thoáng qua thôi. Cả cái khu gia binh với bao nhiêu hộ gia đình có nhà nào có cái xe nào đâu.Vì thế họ phải sang chúc mừng gia chủ và trực tiếp xem xét, trao đổi hỏi han về cái xe… cũng là nhu cầu rất tự nhiên. Dư âm của hàng xóm về cái xe đạp ấy kéo dài mấy ngày mới tạm lắng xuống. Ngày hôm sau, sau khi hai vợ chồng bàn bạc, họ lấy vải cũ quấn kín khung xe, quấn kín phần kim loại của vành xe rồi cẩn thận treo cái xe đạp ấy lên xà nhà. Rất lâu tôi không hề thấy nhà ấy đi chiếc xe đạp ấy bao giờ. Có hôm thằng con trai bị bệnh gì đó khật khừ, anh bố phải đưa ông con đi bệnh viện. Bệnh viện cách xa nhà 5 cây số. Hồi ấy không có taxi, xe bus, xe ôm như bây giờ. Thế là hai bố con đành cuốc bộ cả chiều đi lẫn chiều về. Cái xe Thống Nhất vẫn được buộc nằm im trên xà nhà. Có Trời mới hiểu tại sao nhà ấy làm như thế.

Chuyện thứ hai:
Thế rồi đất nước hé mở dần, hàng hóa, phương tiện cũng dần nhiều lên, dễ mua sắm hơn. Nhưng nhìn chung dân ta còn rất nghèo. Anh nào dành dụm tiết kiệm đến vắt cổ chày ra nước mà mua được một món hàng có giá trị cao thì thực sự là một sự kiện như trời long đất lở. Tôi biết có một cậu cán bộ dành dụm không biết bao nhiêu năm, rồi huy động tiền trong họ hàng, cộng với vay của một số bạn bè thân thiết, cậu ta sắm được hẳn một con DREAM lùn của Thái lọ hắn hoi. Ước mơ ấp ủ bao năm, nay biến thành sự thật. Một dấu mốc trong cuộc đời cậu. Việc cậu mua con DREAM ngoại lan rất nhanh, rất xa. Nhiều ngày, có hàng tốp người thay nhau đến ngắm nghía tấm tắc khen lên khen xuống, chúc mừng chủ xe và thẳng thắn bầy tỏ niềm ao ước cháy bỏng của mình. Nhiều người xác định chỉ dám mơ thôi chứ không dám nghĩ mình có thể có được con xe Mơ thật. Trong khung cảnh ấy cậu chủ xe càng hãnh diện tự hào, càng chăm chút lau chùi để bảo quản cái đống tài sản biết bao năm ước mơ mới sắm được. Cậu này hở ra lúc nào rỗi một tý là lau chùi con xe quý. Xe không đi đâu cũng lau chùi. Lau chùi có quy trình hẳn hoi, lau đi lau lại với nhiều loại rẻ. Cậu phân ra rẻ lau lần 1 khác giẻ lau lần 2, lại càng khác giẻ lau lần 3. Cậu ta lau liên tục, lau một cách đam mê. Tối nào trước khi đi ngủ cũng phải lau chùi xe thì mới ngủ được. Rồi bỗng một đêm khoảng 2 giờ sáng, cậu đang ngủ bỗng nhiên vùng dậy, cậu ta lại lấy rẻ lau chiếc xe yêu quý của mình. Thì ra đang ngủ, cậu ta chợt thức giấc và nhớ ra còn sót một mảng ở cốp xe bên phải tối qua quên mất chưa lau đến lần 2 và lần 3 nên phải vùng dậy lau nốt.
Tuy nơi cậu ta và cái xe máy hàng ngày trú ngụ cách xa con đường mọi người đi lại, nhưng cậu ta tính, dù chỉ người đi bộ thôi thì vẫn có bụi cuốn lên theo những bước chân của những người đi bộ trong đơn vị. Mà Giời vẫn có thể hô gió lúc nào Giời muốn. Và gió của Giời vẫn có thể mang cái bụi đó bám vào xe máy của cậu ta bất cứ lúc nào. Thế là sau nhiều ngày đăm chiêu suy nghĩ, cậu ta quyết định lôi một cái màn một cũ mắc che kín cái Dream vô cùng yêu quý của mình. Cậu ta biết như thế cũng chưa tuyệt đối chống được bụi đâu. Nhưng biện pháp này cũng tạm chấp nhận được.
Cậu chủ xe Dream lùn này mua cái xe đúng lúc cậu ta bắt đầu đi học lớp siêu chuyên tu. Trường cách nơi cậu ở hơn 10 km. Đường từ nhà tới trường nhiều chỗ chưa được phủ nhựa. Đường Trung du nắng thì bụi, mưa thì bùn đất đặc quánh bám vào giầy dép gỡ chẳng dễ dàng. Xe đi ngày nắng gặp bụi về còn lau được chứ gặp giời mưa thì biết làm sao. Gặp mưa mấy bữa thì xe nhanh hỏng lắm. Chiếc xe là cả một gia tài lớn chứ đâu có đùa. Tính toán thế nên các đợt đi học gặp mưa là cậu ta cáo ốm hoặc phịa ra lý do nào đó cho xe được ở nhà. Cậu ta chấp nhận không được nghe các thầy giảng bài trực tiếp và phải chép lại hàng đống bài vở mượn lại của bạn, đến liệt cả tay, toét cả mắt. Nhưng không sao, cậu chấp nhận cho sức người đi thay độ hao mòn của chiếc xe mơ ước. Đã có ai làm được như mình- cậu ta luôn tự hào nghĩ như vậy.

Chuyện thứ ba:

Trong quá trình tiêu hóa thức ăn, tất yếu cơ thể con người ta sinh ra tiểu, trung, đại tiện. Loài người dã mất bao công sức và tiền của để lo việc giải quyết cái việc tiểu tiện và đại tiện cho nó khoa học, vệ sinh, văn minh. Đến nay có lẽ ở các thành phố và nhiều vùng nông thôn đã giải quyết chuyện này cơ bản là tốt. Nhưng còn cái món trung tiện thì mọi người gần xa, người ở các nước văn minh, phát triển họ giải quyết thế nào? Đã có nhiều chuyện cười, chuyện tiếu lâm nói về cái món trung tiện này nhưng không thấy nói về cách xử lý nó cho khoa học và hợp lý cả.

Tôi được biết có một bà rất cẩn thận về chuyên này. Bà này là bác sĩ, với danh nghĩa làm nghề y, bà nêu quan điểm của mình rất thẳng thắn, vô tư. Bà lấy ngay bản thân mình làm ví dụ. Bà bảo nếu ở nơi đông người, nếu cần giải quyết, dứt khoát bà phải bỏ đi ra chỗ vắng để thực hiện. Nếu ở nhà bà, bà sẽ vào phòng vệ sinh để thực hiện chứ không tùy tiện giải quyết lung tung. Nhưng nếu bà ấy đang đứng trên bục giao giảng hay đang ngồi trên xe ô tô, tầu hỏa, máy bay…thì làm thế nào? Có chuyện một cô gái đi tầu hỏa thời bao cấp, tầu đông nghịt người chen chúc hơn nêm cối, cô ta lại ăn hạt mít trước khi đi, bí quá cô đành phải tự nhiên bật lên tiếng hát “Từng đôi chim bay đi…” và làm khổ bao người. Nếu rơi vào hoàn cảnh này thì bà ta xử lý thế nào đây?

Hồi công tác ở trên rừng sâu thẳm, phòng ngủ tập thể của tôi có bốn người. Bốn chiếc giường đơn kê ở bốn góc phòng. Trong phòng có 1 anh lớn tuổi hơn tôi quê ở tỉnh Đông. Anh này có tính cẩn thận rất dặc biệt. Riêng việc trung tiện khi đêm đang nằm ở trong chăn, trong màn dù thời tiết rét cắt da cắt thịt thì anh vẫn làm theo quy trình sau:

-         Tung chăn ra khỏi người

-         Vén chiếc màn, vắt cánh màn lên đình màn.

-         Tụt chiếc quần đông xuân rất dầy ra khỏi mông đít.

-         Chìa mông đít ra khỏi giường để thực hiện trung tiện.

Xong xuôi anh lại làm các động tác ngược lại với quy trình trên để nằm đọc sách hay nằm ngủ…

Thế là anh ấy đã luôn làm cho chăn màn, quần áo của mình sạch sẽ thơm tho. Có lẽ vì phòng ngủ của chúng tôi ở sát núi đá, mùa Đông thường lạnh thấu xương (mặt nước có bang giá) nên anh ấy không nhẩy ra khỏi giường, chạy ra khỏi phòng ngủ để trung tiện. Biết cái sự cẩn thận của anh mang lại lợi ích rõ rang. Cái quá trình làm việc đó cũng đơn giản nhẹ nhàng, ấy thế mà tôi cũng chẳng học được. Rõ rang ý chí tiến thủ của tôi quá kém có phải không?

Đi bộ ở công viên mi ni này cũng có những người siêu cẩn thận. Xin kể mấy trường hợp sau:

* Có một cô nai nịt kín mít từ đầu đến chân. Chân đi giầy vải, quần chùng áo dài, đầu đội mũ vải rộng vành. Miệng đeo băng khẩu to che gần kín cái khuôn mặt gầy bé của cô. Đi bộ sớm, trời không mưa nắng, không bụi bặm gì nhưng cô đều trang bị tối đa như thế. Việc đeo khẩu trang chỉ là bất đắc dĩ ở những nơi những lúc cần thiết, chứ lúc nào, chỗ nào cũng đeo thì thán khí mình thở ra bị băng khẩu bịt lại, mình lại hít thán khí của mình là chính. Lợi bất cập hại.Thực ra ở đô thị Hà Nội cũng như các đô thị khác, chỗ nào cũng thường bị bụi. Bụi có nhiều loại, nhiều kích cỡ khác nhau. Loại na no bụi có kích thước bằng 1/500 đường kính sợi tóc phải soi kính hiển vi mới thấy. Bụi được các phương tiện và gió cuốn lên đi ngao du khắp chốn. Kể cả lúc mọi phương tiện dừng rồi, người ngủ cả rồi thì bụi vẫn còn di chuyển. Chắc cô này biết bụi hàng năm giết chết 5 triệu người trên quả đất nên rất tích cực đeo băng khẩu? Nhưng nếu tích cực chống bụi đến mức cực đoan như cô này thì kể cả lúc thức, rồi đến lúc ngủ đều phải đeo băng khẩu, chỉ trừ mỗi lúc uống và ăn. Nhưng dù có đeo băng khẩu thì loại bụi na nô nó vẫn chui được vào mũi như thường. Không biết có phải cô này tích cực đeo băng khẩu, toàn hít lại thán khí của mình nên người cô cứ gầy quắt gầy queo đi?

* Có một ông gầy nhom, mặt quắt và nhăn như quả táo Tầu, da đen xạm nên không thể biết bao nhiêu tuổi. Ngày nào ông cũng đạp cái xe cà tàng xung quanh ao. Chiếc xe của ông vừa đi vừa kêu cót két đều đặn, cách xa khoảng 100 mét là biết ngay ông đang đạp xe đến rồi. Chiếc xe có cái Gac ba ga lệch hẳn một bên so với cái Gac do bu ở dưới, trông rất buồn cười. Giữa lúc tôi đang băn khoăn tự hỏi không biết tại sao cái Gac ba ga của xe ông như thế mà ông vẫn để được, thì một hôm tôi gặp ông dắt xe đứng nói chuyện với một ông khác. Tôi nghe tiếng ông kia hỏi ông:
- Ông đến nỗi nào mà phải đi cái xe quá cũ nát này?
- Nó hơi cũ nát nhưng vẫn còn đạp được. Đi cái này nhỡ đứa nào nó ăn cắp mất, cũng đỡ tiếc ông ạ.
Ông kia lại hỏi:
- Sao ông để cái Gac ba ga lệch hẳn như thế? Trông ngứa mắt bỏ mẹ!
- Ồ, ông không biết đâu. Tôi cố ý lắp như thế đấy. Nhất cử lưỡng tiện nhá. Một là: Trông cái xe cũ nát, vênh váo thì ít kẻ nhòm ngó muốn lấy. Hai là: Gửi xe ở bãi nào, nhiều xe đến mấy cũng tìm ra xe mình ngay.
Tôi thấy ông kia cười ngặt nghẽo rồi vái ông này:
- Tôi lậy bố! Lậy bố!
Trở lại riêng chuyện ông này. Ông mặc quần chùng, áo dài đầu đội 1 cái mũ cối. Trời không hề nắng mưa ông vẫn đội. Không biết ông ấy đội để làm gì. Nhưng điều đáng nói hơn cả là trên cái mũ cối ấy còn có một cái túi nilon may dạng bù đài (chất liệu của túi nilon đựng xác chết) che phủ bảo vệ cái mũ cối bền và nặng trịch kia. Không biết ông này còn sống được mấy nữa mà gìn giữ cái cái mũ cối của mình kỹ đến vậy?
* Có một mợ khó đoán tuổi vì mặt mợ xám nhưng da mặt chưa đến nỗi nhăn nheo. Hàng ngày mợ rất chăm tập thể dục theo trường phái của thầy Đỗ Đức Ngọc (người gốc Việt, định cư ở Ca Na Đa). Mợ tập và thở nhẹ nhàng. Điều lạ và siêu cẩn thận là mợ luôn mang theo mình một phích nước nhỏ loại 0,5 lít có vỏ bên ngoài bằng kim loại trắng bóng. Từ nhà ra công viên, được ít bước mợ dừng lại, mở phích nhấp một ít nước. Tập mấy động tác thể dục khí công mợ lại dừng lại nhấp nước. Ngày nào mợ cũng làm vậy nên gây cho tôi tò mò. Tôi hỏi:
- Chị uống nước gì thế? Sao cứ một lát chị lại phải uống thế?
Mợ ta bảo tôi:
- Em uống nước đường. Tập một tí là nó mất nước qua hơi thở, qua mồ hôi. Mất nước là mất đường trong máu. Đường trong máu lúc nào cũng phải 7-8 mmol/l thì mới tốt. Ăn cơm xong đường trong máu phải 9-10 mmol/l thì mới được. Nếu thấp hơn chỉ số này thì cơ thể nó phải điều tiết đường từ trong xương ra, thế là mọi bệnh tật sẽ phát sinh. Cho nên em tập một tí là phải kịp thời bổ xung nước đường ngay.
Nghe vậy tôi vội ngắt lời mợ:
- Chỉ số đường trong máu tối đa chỉ là 6.4 mmol/l thôi mà. Sao cao hơn chỉ số đó lại là tốt được?
- Đấy là chỉ số của bệnh viện Tây y. Tây y làm sao mà biết được bằng Đông y. Em theo trường phái khí công của thầy Ngọc, bệnh gì chữa cũng khỏi. Mẹ em năm nay hơn 80 tuổi, có thời gian mắc nhiều bệnh lắm. Em bắt mẹ em tập khí công liên tục. Nay khỏi hết mọi bệnh rồi.
Nghe đến đây tôi chỉ biết trố mắt ra ngạc nhiên. Không ngờ đến già lại gặp một người siêu cẩn thận nữa. Không chỉ thế, mợ còn là người có niềm tin mãnh liệt, vô song vào môn khí công, sẵn sàng cho khoa học Tây y là thứ vất vào sọt rác.

6. NHỮNG CÁI TAI NGHIỆN

Hàng ngày trên đường đi bộ, người ta phát hiện ngay ra những cái tai nghiện. Có 1 ông ca sĩ hơi hơi nổi tiếng, một số nam nữ thanh và trung niên vừa đi vừa nghe nhạc từ chiếc điện thoại thông minh. Người thì cho điện thoại vào túi, người thì cầm điện thoại ở tay, một hoặc cả hai lỗ tai được nhét một cái loa nhỏ để không làm phiền đến ai. Họ vừa đi vừa nghe, khi thì chăm chú, khi thì mơ màng. Một số ông già, cụ già ông không nắm bắt được công nghệ hiện đại nên đành phải duy trì sử dụng cái phương tiện có từ bốn năm chục năm về trước: Cái Radio. Ra đi ô của các vị to bằng nửa cục gạch hoặc to bằng 2 bao thuốc lá. Các vị chân thì bước, tay cầm đài, tai lắng nghe các bản tin của Đài tiếng nói Việt Nam và các bài ca rực lửa cách mạng từ 6-7 chục năm về trước như “Diệt Phát xít”, “Cùng nhau đi hùng binh”, “Vì nhân dân quên mình”... Trên đường vừa đi vừa nghe, gặp lúc có tin tức nóng hổi hay gặp món khoái tai, có cụ dừng hẳn lại để nghe. Có khi có cụ còn áp đài sát vào tai như để tai được hưởng riêng món bổ dưỡng đặc biệt mà chỉ có Đài tiếng nói VN mới có thể mang lại được và như không muốn để vương một lời nào cho người khác được nghe miễn phí. Tai các vị ấy đã nghiện nặng các chương trình của Đài, thiếu tiếng Đài ấy là không thể chịu được, giống như cánh trẻ nghiện ma túy các loại hiện nay. Mà không nghiện sao được khi lời của Đài tức là lời của Đảng. Mà Đảng từ cái thuở các vị còn là thanh thiếu niên, khi bộ óc các vị còn như tờ giấy trắng tinh đã được in, được khắc thật sâu đậm rằng Đảng là mặt trời chân lý chiếu xuyên qua tim, Đảng là lẽ sống, là niềm tin tuyệt đối. Cái tờ giấy ấy không còn chỗ, không chấp nhận bất kỳ thừ gì khác vẽ lên, khắc lên đó nữa. Từ đó trở đi lời của Đảng chỉ có thể là lời vàng ý ngọc, chỉ có đúng, chỉ có hay trở lên mà thôi. Đảng là như thế nên các vị ấy nghiện Đảng nặng. Nhưng Đảng là một tổ chức, làm sao các vị ấy lúc nào cũng ở bên Đảng được. Cùng lắm tháng một lần các vị mới được hãnh diện vinh dự tự hào đi họp chi bộ, được mang sổ sách đi ghi nghị quyết và các thông báo của Đảng qua đồng chí bí thư chi bộ. (Nào là tình hình thế giới sôi động và biến đổi khó lường. Nào là tình hình trong nước nơi nào, ngành nào cũng vượt mức kế hoạch, cũng tiến bộ vượt bậc. Rồi tình hình của Thành phố, của Quận, của Phường…Tất cả đều rất tốt đẹp. Tai các vị ấy nghe thấy rất là nhuận. Duy có giặc phương Bắc xâm lấn bờ cõi thì cấm thấy phổ biến gì. Nhưng các vị ấy tin đã có Đảng vừa vĩ đại vừa tài tình lãnh đạo thì chẳng phải lo gì sất. Cứ để im Đảng lo). Đấy, cả tháng trời đằng đẵng mới được đến với Đảng 1 lần thì hàng ngày chả phải chăm chú bám sát Đảng qua cái đài thì sao. Vì thế mà các vị ấy nghe đài suốt ngày. Nghe từ sáng sớm đến đêm khuya. Sáng sớm thức dậy, động tác đầu tiên là bật đài lên để được nghe tiếng nói của Đảng. Các việc tiếp theo như vệ sinh, ăn uống v.v. chỉ là thứ yếu. Các vị ấy không thể rời đài ra được, nên việc đi bộ hàng ngày dù có cách rách nhưng các vị ấy chấp nhận mang đài theo.

Với niềm tin tuyệt đối ở đài, chẳng may nghe phải ai phản biện điều gì từ cái đài ấy phát ra là các vị lập tức nổi xung lên. Nếu đối tượng đó còn trẻ và có quen biết, lập tức các cụ chửi té tát vào mặt và bắt câm mồm ngay. Nếu là người có tuổi từng qua học hành, công tác thì người phản biện đó được cho là thành phần bất hảo, là loại thoái hóa biến chất, loại ăn cháo đá bát…loại tự diễn biến và lưu manh như tên Tuấn…(đã tự diễn biến lại cho in sách dậy mọi người chống tự diễn biến). Thậm chí còn được quy vào lực lượng thù địch, không thấy hoặc không chịu thừa nhận công ơn cao hơn trời, to hơn biển từ xưa đến nay của Đảng và Chính phủ. Riêng lực lượng thờ địch và bọn tình báo Hoa Nam dù nhan nhản nhưng các vị không được ai chỉ tận tay day tận trán nên nhất quyết cho là không có, số này chỉ do thế lực thù địch phịa ra mà thôi.

 Phải thấy thằng cha Goebbels của Đức Quốc xã ngày xưa đã giỏi, ngày nay người ta vận dụng Goebbels còn giỏi hơn nhiều.

7. CON DỞ NGƯỜI

Trong dòng người đi bộ buổi sáng có một con dở người. Con này khoảng tuổi “băm” trở xuống. Nhìn bề ngoài, con này không có dị thường gì. Nhưng có lẽ muốn cho mình nổi bật trong đám đông, con này chuyên mặc bộ quần áo bó, đỏ rực rỡ, đỏ nổi bật trong mọi màu xung quanh. Hình như thế vẫn chưa nổi bật, con này chuyên đi bộ giật lùi với tốc độ ngang với những người đi xuôi bình thường. Có lẽ nó muốn ai cũng phải chú ý và trầm trồ thán phục nó về cái khoản đi này. Nó đi giật lùi trước mặt thằng chồng nó, từ đầu đến cuối cuộc đi. Oái ăm ở chỗ dù nó đi như thế cũng chẳng ai chú ý gì, chẳng ai khen chê gì cả. Nếu nó có đi ngang hay đi xiên hoặc đi vòng tròn…thì chắc chắn mọi người cũng mặc xác nó. Nó có chân thì nó đi. Nó đi trên công viên mi ni của nhà nước, đếch phải của anh nào, chả bận gì đến ai nên họ coi như không có nó. Có lẽ vì chẳng ai ngó ngàng và tỏ thái độ gì nên nó phải làm động tác rất thô bỉ để thu hút sự chú ý của mọi người. Vừa đi giật lùi, hai tay nó liên tiếp vỗ LON bành bạch. (LON ở đây là nói theo tư duy của cháu Hương Cục trưởng lên tiếng hôm rồi để phản đối hãng Co Ca Co La dám dùng từ mở LON). Vì là LON kiểu cháu Hương nên nó chỉ có thể kêu bành bạch chứ không thể phát ra âm thanh khác được. Nó cứ vỗ đều đặn suốt cuộc đi, vỗ rất to, ở xa khoảng gần trăm mét vẫn nghe thấy. Nó vỗ như mời gọi, như chửi thằng chồng đang đi bình thường, cách nó hai bước chân. Nhìn và nghe nó vỗ LON thấy cực kỳ phản cảm, nhưng thằng chồng nó chẳng hề nói gì. Có lẽ ở nhà nó vẫn vỗ thế nên thằng chồng quen rồi. Chỉ có người đi bộ ở đây thấy không quen thôi. Không quen ư? Khó chịu ư? Nhưng nó vỗ LON của nó, ở trên đường công, cấm thế đếch nào được. Dây vào nó lại chửi cho thì dại mặt. Thế nên tất cả chả ai nói gì. Và ngày nào nó cũng vừa đi giật lùi vừa vỗ…

8. NHỮNG ĐIỀU KHÓ HIỂU Ở NHỮNG NGƯỜI SỢ CHẾT

Trong những người buổi sáng thường xuyên rèn luyện ở công viên mi ni này, có những người có những hành vi khá khó hiểu.

Theo dõi bè lũ bốn tên Vũ, Huy, Tùng, Ngọc định kỳ bình loạn và dự đoán tỷ số các trận đấu bóng đá đáng chú ý sắp diễn ra ở Việt Nam và thế giới thì bốn tay này thường đoán 3 đúng 7 sai. Thế mà cánh này đã lấy làm tự hào lắm, luôn “tự mình phục mình quá”. Còn tôi luôn thầm đoán các sự kiện trọng đại của quốc gia và quốc tế thì đoán 10, đúng đến 9,9 mà “mình vẫn chưa phục mình”. Chưa tự phục mình vì khi thấy những việc đơn giản diễn ra trước mắt mà không lý giải được vì sao. Sau đây là mấy hiện tượng cụ thể:

8.1 Có 1 cháu gái cỡ tuổi “băm”, người cân đối, quần đùi, áo bó làm tôn thêm cái phom người bắt mắt. Nhưng không hiểu tại sao khi đi bộ, cháu này lại buộc thêm 1 cái khăn rộng vào người. Lúc thì cháu buộc che lưng (nút buộc ở phía trước ngực). Lúc thì cháu lại cởi khăn ra buộc che mông (nút buộc ở phía trước bụng). Thật không hiểu ra làm sao cả. Buộc thêm 1 cái khăn nữa chỉ làm nóng thêm người, che bớt đi vẻ đẹp của phom người. Nếu vì cháu mặc quần đùi bó, LON của cháu phồng lên quá, phải buộc khăn che nó đi thì còn hiểu được. Đằng này cháu lại buộc khăn che mông. Lạ! Hay tại cháu hay coi ti vi thấy thím NGAN (không phải Ngân đâu ợ), dù đã có hơn 300 bộ quần áo dài đủ kiểu cách, nhưng nhiều khi đi chơi trong nước và nước ngoài vẫn phải khoác thêm hoặc buộc thêm một chiếc khăn nào đó trên người để được mọi người chú ý hơn. Có phải cháu này rất thích học tập thím NGAN?

8.2 Có một mợ cỡ U60 lúc nào cũng đội sùm sụp trên đầu một cái mũ to tổ bố trên đầu. Cái mũ to như cái rế đựng nồi cơm năm người ăn ở quê tôi ngày xưa. Cái mũ có cái lưỡi chiếm 4/5 vòng tròn của mũ. Chiều dài cái lưỡi mà đo từ đỉnh lưỡi đến chỗ nối vào thân mũ cỡ phải 20 cm. Mũ to, lưỡi dài che hết khuôn mặt của mợ. Tôi cứ nghĩ đầu hoặc mặt mợ có vấn đề nên phải cố kiếm cái mũ to quá khổ để che đi. Nhưng không phải. Để xem phán đoán của mình có đúng không, tôi đã lặng lẽ đi bộ sau mợ. Bỗng có lúc mợ bỏ mũ ra, cuộn cái mũ rồi cầm ở tay. Lần ấy tôi thấy mặt mợ, ơ mặt mợ cũng trắng trẻo, đầy đặn, dễ coi. Đi bộ từ 5 giờ sáng, giời không nắng, không mưa, không bụi bặm gì. Không hiểu mợ cứ sùm sụp cái mũ quá khổ trên đầu để làm gì. Chịu không hiểu được.

8.3 Có một cụ ngày nào cũng làm một việc lạ khi đến luyện tập ở công viên mi ni này. Đầu cụ trắng, da dẻ hồng hào. Cụ đi thằng người, chậm rãi. Cứ đi đến đầu công viên thì cụ tụt đôi giầy ba ta ra xách tay rồi đi bộ tiếp. Một lần tôi đến chào cụ và hỏi:

- Thưa bác, năm nay bác bao nhiêu tuổi rồi?

Cụ vui vẻ trả lời tôi:

-         Năm nay tôi 89 tuổi.

-         Cụ 89 rồi mà còn đi bộ khỏe lắm.

-         Không đâu. Tôi yếu nhiều rồi. Tôi chỉ đi bộ một đoạn thôi rồi đến chỗ kia tập luyện. Vừa nói, cụ vừa chỉ cho tôi chỗ cụ thường tập ở gần bãi tha ma quan.

-         Thế sao có giầy cụ không đi mà lại phải xách giầy để đi chân đất?

-         Tôi thích đi thế này quen rồi.

Cụ không nói lý do xách giầy đi chân đất. Phải chăng cụ để chân tiếp đất là thực hiện nguyên lý “sao vàng hạ thổ” của các thầy thuốc dặn con bệnh phải thực hiện trước khi sắc thuốc Nam, thuốc Bắc? Rồi cụ lại chọn tập luyện ở cái chỗ gần bãi tha ma, nơi có nhiều âm khí để hít thở cân bằng được âm dương trong người? Và hình như khi cân bằng âm dương rồi, khi về lại thấy cụ đi giầy như mọi người bình thường khác.

8.4 Lão Giời nay đã quá cao tuổi (khoảng 13 -14 tỉ tuổi gì đấy). Vì tuổi cao, sức đề kháng kém, nên lão hay bị bệnh. Hè năm nay lão bị nhiễm vi rut cúm ở dưới cõi trần bốc lên hay sao mà lão hay lên cơn sốt nặng. Nhiều hôm lão sốt 38-39 độ C, 4-5 giờ sáng mà không khí vẫn nóng ròn. Khu dân cư dầy đặc như nêm cối. Cục nóng máy điều hòa nhiều nhà kêu như máy xát thóc. Đi khỏi khu dân cư một đoạn xa, nghe âm thanh các máy điều hòa chạy hòa trộn vào nhau cứ u u như tiếng kêu của một đàn ong khổng lồ. Ra công viên mi ni cũng không hề có một sợi gió nhỏ. Sáng sớm mà đã nóng. Hầu hết ai ra đây đi bộ, chạy bộ, đạp xe bộ…cũng cố gắng che đậy thân mình ít nhất để chống lại cái nóng bức khi tập luyện. Duy có một cháu trai khoảng dưới tuổi “băm”, người tầm thước, béo khỏe. Cháu lúc chạy bộ, lúc đi bộ 1 mình. Chân cháu mang giầy ba ta, đi tất nghiêm chỉnh, sáng nào cũng vậy. Nếu chỉ vậy thì chả có gì đáng nói cả. Điều đặc biệt ở cháu là hôm nào cũng đóng bộ quần áo bảo hộ lao động màu xành thẫm, dầy cộp, bên trong áo bảo hộ lại còn mặc 1 chiếc áo lót nữa. Trông thấy cháu ăn mặc thế, người tôi đã nóng lên rồi. Mặc thế mà lại còn chạy nhiều vòng trong công viên nữa thì không thể hiểu được tại sao cháu phải mặc thế. Hay thân nhiệt của cháu khác thường? Cháu thuộc dạng người máu lạnh? Lúc nào cháu cũng bị rét hay sao?

8.5 Có một thím ngoài U50. Sáng nào thím cũng vào công viên mi ni đi bộ sớm. Năm giờ sáng tôi ra thì đã thấy thím ở đó rồi. Người thím to cao. Thím mặc cái quần đùi cộc ngắn cũn đến chỗ ba chạc để lộ cặp chân vừa to vừa dài nần nẫn như hai cây chuối hột.Thím mặc chiếc áo 3 lỗ đàn bà bó chặt lấy bộ ngực đồ sộ chắc nịch. Hai cánh tay trần cuồn cuộn cơ bắp của thím vung cao, mặt thím lúc nào cũng nhìn thẳng phía trước như kiểu đi duyệt binh, trông vừa cứng vừa oai phong. Thím sải bước dài và nhanh, ít ra tốc độ phải gấp rưỡi tốc độ của tôi. Lúc thím đi một mình, lúc đi với chồng. Dù đi với chồng, thím cũng không nói chuyện bao giờ. Ở thím có một điều rất lạ: Dù trời chẳng mưa nắng gì, hôm nào thím cũng mang theo một cái mũ mềm du lịch. Hôm nào cũng mang đi nhưng chẳng bao giờ thấy thím ấy đội lên đầu. Thím cuộn tròn cái mũ mềm đến tận phần lưỡi mũ thành 1 cục vải hình trụ rồi cầm chặt trong lòng bàn tay. Cứ thế thím đi cho đến tận lúc về, tay vẫn không rời chiếc mũ cuộn. Ngày nào cũng đúng như ngày nào. Tôi chịu không tự lý giải được hiện tượng này. Tôi lại tìm đến cụ Cưởng, cụ vừa là người tuổi cao, vừa trải đời, từng ăn mòn đũa thiên hạ khắp cả trong ngoài nước, xem cụ lý giải thế nào. Nghe tôi hỏi, rồi nhìn thím ấy đi gần ngay phía trước, cụ Cưởng bảo tôi:

- Tôi cũng chịu ông ạ. Cuộc sống vô cùng phong phú, có những điều thấy giản đơn mà không thể nào cắt nghĩa được. Có thể cô ấy cuộn và nắm chặt cái mũ chỉ vì một thói quen nào đó mà thiếu nó thì cô ấy không thể chịu được. Để tôi kể cho ông nghe chuyện này:

Tôi có quen biết một bà. Bà ấy là người cởi mở và yêu chủ nghĩa phồn thực. Bà có một ông chồng thuộc loại “xấu dây nhưng tốt củ”. Phần “dây” của ông ấy thì ai cũng biết. Ông ấy người lùn, gầy, mắt thì trố ra. Rõ ràng nhìn bên ngoài thì chẳng thấy khỏe khoắn gì. Còn phần “củ” thì chỉ có ông với bà ấy biết. Nhưng chính phần “củ” của ông đã làm cho bà thật hạnh phúc và mãn nguyện, làm cho bà tự hào, hãnh diện với các bà bạn thân tình ở khu phố. Cái “củ” của ông trở thành một thứ quý báu thiêng liêng đối với bà. Nó không chỉ mang đến cho bà niềm khoái cảm tột cùng mỗi khi yêu mà còn làm cho các đầu dây thần kinh ở lòng bàn tay của bà không lúc nào muốn xa “củ” nữa. Bà ấy bảo mỗi tối đi ngủ, dù có thế nào thì bà cũng phải nắm chặt   “củ” của ông ấy thì mới ngủ được. Không biết có phải “củ” của chồng bà ấy phải làm việc thường xuyên quá tải hay không mà ông ấy đã ngỏm củ tỏi ngót chục năm nay rồi. Sự “ra đi” của ông ấy là một cục hình ghê gớm đối với bà. Bà ấy bảo trong cái thương nhớ khôn nguôi đối với ông ấy, thì phần nhớ cái “củ” mới làm bà ấy khổ sở nhất. Vật lộn với cái nhớ một thời gian, bà ấy tìm ra sáng kiến là phải sắm 1 cái “củ” giả  để nắm mỗi đêm và nắm khi nào cái mớ dây thần kinh tay nó lại đòi hỏi. Liệu cái cô mà ông chỉ cho tôi có nhu cầu nắm giống cái bà này không?

Hà Nội 2019 – Thái Thanh Tâm (TTT)