Có 2 ý hay
Văn Chinh Đinh
trong thực tế, cũng như trong tâm thức người dân là người ngồi trên ngai vàng để cai trị đất nước. Vì vậy, mới có danh từ NGÔI VUA, trong các câu nói, ví dụ “Ngôi vua thuộc về con trưởng / thứ sau khi vua cha băng hà”, “Cuộc tranh giành ngôi báu sau khi Lý Công Uẩn băng hà, còn gọi là “loạn ba vua”...Không ai đứng làm vua cả. Vua Hốt Tất Liệt trên lưng ngựa, Hoàng đế Quang Trung trên bành voi, Hoàng đế Naponeon trên xe song mã...là những ông vua mà khi sống phần lớn làm việc đánh dẹp hay đánh chiếm là những vị vua đặc biệt. Vua Lý Thái Tổ có đánh Tống bình Chiêm, nhưng về cơ bản là ông ngồi trên ngai vàng để trị vì quốc gia. Vua ngồi trên ngai vàng mới là vua của nước thái bình. Do đó, tạc tượng Lý Thái Tổ đứng là sai chân lý nghệ thuật, lại còn cầm chiếu dời đô thì càng sai. Vua không viết chiếu, mà là phê chuẩn chiếu, dụ gọi uyển ngữ đi là “châu phê”. Nếu tự viết là một dạng vua làm thay (bao biện) việc của quan chuyên tấu chương, là việc nếu vua làm sẽ bị chê kiểu dùng dao mổ trâu cắt tiết gà, đáng chê trách, vua Lý Thái Tổ có thể tự thảo chiếu dời đô thật, nhưng không nên đặt trong tay ở bức tượng lưu lại muôn đời. Mọi chiếu, sắc, dụ của vua đều do một viên quan chuyên tấu chương tuyên đọc bá cáo với đình thần và thần dân. Vua tự viết chiếu cần giấu đi như giấu một phần cái không nên làm của người làm vua, vua cầm tờ chiếu khư khư trong tay thì bầy ra toàn bộ cái không hay. Người sinh ra, được nuôi chí và học vấn để làm vua, tất nhiên không hồ đồ như bức tượng hiện được coi là ngài ở vườn hoa Lý Thái Tổ.
2. Một chân lý nghệ thuật nữa, người nặn tượng, phê duyệt tượng cũng vi phạm, là vua nước Nam không đội mũ bình chương. Nó chỉ có ở vua Tàu, nó ùa vào nước Nam có vài mươi năm, khi mà phim Tàu cổ trang xâm chiếm phần lớn TV của mọi người Việt. Do giặc Minh xóa dấu vết văn hiến một phần, một một phần do tâm thức người Việt coi cái gì đã xong là xong (tự xóa), phần còn lại do khí hậu ẩm nóng làm hư hoại mọi cái muôn năm. Nhưng những người làm nghệ thuật phụng dựng có thể suy đoán như sau: Ngoại trừ cách mạng lập nên chính thể Việt Nam dân chủ cộng hòa là chưa từng có tiền lệ còn mọi triều đại đều đời sau bắt chước đời trước sau khi có một chút châm chước sửa; mà chủ yếu đổi mầu, ví dụ Tần do phong thủy dùng mầu đen, Hán mầu đỏ, về sau chủ yếu vàng chứ hình (áo, mũ, đai, hia...) không thay đổi. Có tâm lý này là muôn thủa: Kẻ muốn được coi là vua, phải ăn mặc, xử sự, nói năng đi đứng như vua. Do đó, áo mũ vua từ đời sau có thể suy ra đời trước, Nguyễn giống Lê, Lê giống Trần và Trần giống Lý. Xin gắn vào đây ảnh vua Gia Long, Khải Định để những thế hệ làm lại tượng Lý Công Uẩn đời sau cần tham khảo. Chứ mỗi lần nhìn thấy tượng gọi là vua Lý Thái Tổ đội mũ vua Tàu, cầm tờ chiếu dời đô, tôi cảm thấy xấu hổ, xấu hổ vô cùng.
3. Còn về dáng tượng, cứ đơ đơ, cứ như...tượng. Sắc thái đơn giản là không có bao nhiêu biểu cảm. Nhưng nhận một sự vật là xấu hay đẹp là quyền của mỗi người. Tôi tôn trọng gu thẩm mỹ của mọi người, tôi chỉ yêu mọi người không được phép bịa tạc, bóp méo lịch sử.
2. Một chân lý nghệ thuật nữa, người nặn tượng, phê duyệt tượng cũng vi phạm, là vua nước Nam không đội mũ bình chương. Nó chỉ có ở vua Tàu, nó ùa vào nước Nam có vài mươi năm, khi mà phim Tàu cổ trang xâm chiếm phần lớn TV của mọi người Việt. Do giặc Minh xóa dấu vết văn hiến một phần, một một phần do tâm thức người Việt coi cái gì đã xong là xong (tự xóa), phần còn lại do khí hậu ẩm nóng làm hư hoại mọi cái muôn năm. Nhưng những người làm nghệ thuật phụng dựng có thể suy đoán như sau: Ngoại trừ cách mạng lập nên chính thể Việt Nam dân chủ cộng hòa là chưa từng có tiền lệ còn mọi triều đại đều đời sau bắt chước đời trước sau khi có một chút châm chước sửa; mà chủ yếu đổi mầu, ví dụ Tần do phong thủy dùng mầu đen, Hán mầu đỏ, về sau chủ yếu vàng chứ hình (áo, mũ, đai, hia...) không thay đổi. Có tâm lý này là muôn thủa: Kẻ muốn được coi là vua, phải ăn mặc, xử sự, nói năng đi đứng như vua. Do đó, áo mũ vua từ đời sau có thể suy ra đời trước, Nguyễn giống Lê, Lê giống Trần và Trần giống Lý. Xin gắn vào đây ảnh vua Gia Long, Khải Định để những thế hệ làm lại tượng Lý Công Uẩn đời sau cần tham khảo. Chứ mỗi lần nhìn thấy tượng gọi là vua Lý Thái Tổ đội mũ vua Tàu, cầm tờ chiếu dời đô, tôi cảm thấy xấu hổ, xấu hổ vô cùng.
3. Còn về dáng tượng, cứ đơ đơ, cứ như...tượng. Sắc thái đơn giản là không có bao nhiêu biểu cảm. Nhưng nhận một sự vật là xấu hay đẹp là quyền của mỗi người. Tôi tôn trọng gu thẩm mỹ của mọi người, tôi chỉ yêu mọi người không được phép bịa tạc, bóp méo lịch sử.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét