DI SẢN THẾ GIỚI (155)

Các thị quốc Pyu

Thành bang Pyu

Thế kỷ thứ 2 trước Công nguyên–1050

Vị thế Thành phố

Thủ đô Sri Ksetra, Halin, Beikthano, Maingmaw, Binnaka

Ngôn ngữ thông dụng Tiếng Pyu

Tôn giáo chính Thượng tọa bộ, Đại thừa, Kim cương thừa, Ấn Độ giáo

Chính trị

Chính phủ Chế độ quân chủ

Lịch sử

Thời kỳ Thời kỳ cổ đại cổ điển

• Sự hiện diện Pyu sớm nhất ở Thượng Miến Điện

Thế kỷ thứ 2 trước Công nguyên

• Thành lập Beikthano

180 TCN

• Pyu chuyển đổi sang Phật giáo

Thế kỷ thứ 4

• Lịch Myanma ra đời

22 tháng 3 năm 638

• Thành lập triều đại Sri Ksetra thứ 2

25 tháng 3 năm 739

• Sự nổi lên của Đế quốc Pagan

1050

Tiền thân Kế tục

Thời tiền sử của Burma

Đế quốc Pagan

Thành phố cổ Pyu

Di sản thế giới của UNESCO

Thông tin khái quát

Quốc gia Myanmar

Kiểu Văn hóa

Tiêu chuẩn ii, iii, iv

Tham khảo 1444

Vùng UNESCO Châu Á và châu Đại Dương

Lịch sử công nhận

Công nhận 2014 (kỳ họp thứ 38)

Lịch sử Myanmar

Myanmar thời tiền sử 11,000–200 TCN

Các thị quốc Pyu 200 TCN– 1050

(Vương quốc Sri Ksetra, Vương quốc Tagaung)

Các quốc gia Môn 825?–1057

Các quốc gia Arakan 788?–1406

Triều Pagan 849–1297

Vương quốc Tiền Pagan 849–1044

Thời kỳ các chiến tranh

Hạ Miến 1297–1555

Myinsaing và Vương quốc Pinyas 1297–1364

Vương quốc Sagaing 1315–1364

Triều Ava 1364–1555

Vương quốc Prome 1482–1542

Vương quốc Hanthawaddy 1287–1539, 1550–1552

Các quốc gia Shan 1215–1563

Vương quốc Mrauk U 1429–1785

Triều Taungoo 1510–1752

Đế chế Toungoo thứ nhất 1510–1599

Nyaungyan khôi phục 1599–1752

Hanthawaddy khôi phục 1740–1757

Triều Konbaung 1752–1885

Thuộc Anh 1824–1948

Chiến tranh Anh - Miến Điện 1824–1885

Phong trào dân tộc 1900–1948

Nhật Bản chiếm đóng 1942–1945

Quốc gia Miến Điện 1943–1945

Thời hiện đại 1948–nay

Liên bang Miến Điện 1948–1962

Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Miến Điện 1962–1988

Liên bang Myanmar 1988–2010

Cộng hòa Liên bang Myanmar 2010-nay

Các thị quốc Pyu là tên gọi chung cho các thành bang của người Pyu từng tồn tại ở miền Trung và miền Bắc Myanma hiện đại từ thế kỷ 1 TCN cho đến năm 840. Lịch sử của các thị quốc Pyu được khám phá dựa vào các bi ký tìm thấy và qua các ghi chép của những người Trung Quốc về nước Phiêu (驃). Người Pyu là một trong những dân tộc tổ tiên của người Miến.

Người Pyu đến Myanma vào khoảng thế kỷ 1 TCN hoặc sớm hơn và lập nên những thành bang tại Binnaka, Mongamo, Sri Ksetra, Peikthanomyo, Kutkhaing ở phía bắc, bờ biển Halin gyi Thanlwin ở phía đông, vịnh Martaban và bờ biển phía nam của nó, Thandwe ở phía tây nam và Yoma ở phía tây.

Thời đó, con đường thương mại từ Trung Quốc sang Ấn Độ đi qua Myanma. Vào các năm 97 và 121, sứ đoàn La Mã sang Trung Quốc đã chọn lộ trình đường bộ qua Myanma. Tuy nhiên, người Pyu có một lộ trình khác, đó là xuôi dòng Ayeyarwaddy tời Shri Ksetra và sau đó đi bằng đường biển về phía tây tới Ấn Độ và về phía đông để tới Đông Nam Á hải đảo.

Thư tịch cổ Trung Quốc kể rằng có 18 vương quốc Phiêu, rằng Phiêu là một dân tộc nhân văn và hòa bình, có cuộc sống sung tung và văn hóa. Giữa các nước Phiêu hầu như không có chiến tranh, và tranh chấp thường được giải quyết thông qua tỷ thí tay đôi hay thi xây dựng. Họ thậm chí mặc vải bông gạo thay vì vải lụa để không phải giết con tằm. Tội phạm bị phạt roi hoặc phạt tù, nếu tội nghiêm trọng thì có thể bị tử hình. Người Phiêu theo đạo Phật Thượng tọa bộ, và tất cả trẻ em được giáo dục trong các tự viện từ khi 7 tuổi cho đến khi 20 tuổi.

Các thị quốc Pyu không bao giờ thống nhất thành một vương quốc, nhưng các thành phố mạnh hơn thường chiếm ưu thế và nhận cống nạp từ các thành phố nhỏ. Thành phố mạnh mẽ nhất có lẽ là Sri Ksetra, dựa vào bằng chứng khảo cổ.

Một số thị quốc Pyu nổi bật.

Không rõ các thị quốc Pyu được thành lập sớm nhất chính xác vào thời điểm nào, nhưng chắc chắn là trước năm 94 - năm mà các biên niên sử Pyu cho biết có sự thay đổi triều đại. Trong thế kỷ 7, người Pyu dịch chuyển kinh đô của mình lên phía bắc theo hướng Halingyi ở vùng khô, để lại Shri Ksetra làm một trung tâm hạng hai có vai trò thương mại là chính ở phía nam. Tuy nhiên kinh đô mới ở phương bắc đã bị vương quốc Nam Chiếu cướp phá vào khoảng giữa thế kỷ 9. Sự kiện này dẫn tới sự diệt vong của các thị quốc Pyu.

Thị quốc

Trong số 12 thành phố có tường bao quanh được khai quật cho đến nay, 5 trong số đó là phần còn lại của các thị quốc lớn nhất của Pyu: Beikthano, Maingmaw, Binnaka, Halin và Sri Ksetra.

Beikthano

Maingmaw

2321-st

Thích

Bình luận

Chia sẻ