ÔI ! THẬT LÀ NỀN NẾP GIA PHONG
Cũng khá lâu rồi, có một lần tôi lên chơi với một ông bạn ở Yên Phong Bắc Ninh. Bạn bè cùng tuổi, cùng loại hình công việc lúc làm việc nên có nhiều điều để chuyện trò. Vả lại ông bạn tôi tính tình cởi mở, vui tính, bỗ bã nên càng dễ chuyện trò. Đến chơi chỉ có 2 vợ chồng bạn ở nhà, các con đi làm vắng cả. Bà vợ niềm nở vồn vã cùng chồng tiếp chuyện tôi một lúc rồi xuống bếp nấu cơm. Đến trưa bà bê mâm cơm thịnh soạn đặt lên trên bàn tiếp khách. Bà mời tôi và chồng dùng cơm trưa với lời đặc xệt ngày xưa:" Thật vui hôm nay bác lên chơi với chúng em, nhà quê chúng em chả có gì, đến bữa mời bác xơi với vợ chồng em bữa cơm rau muối". Nói rồi bà chủ nhà bỏ tôi và ông chồng đi xuống bếp.
Tôi nhìn mâm cơm có rất nhiều món, bầy biện đầy đặn, đẹp mắt chứng tỏ bà là người bếp núc rất giỏi giang (dù chưa động vào mòn nào) Điều tôi thấy lạ là trên mâm cơm chỉ có hai cái bát ăn cơm và 2 đôi đũa cho 2 người. Ông bạn tôi bắt đầu rót rượu. Tôi bảo ông bạn cơm nước đầy các món ăn thế này bà ấy còn phải chuẩn bị gì nữa? Ông bạn bảo với tôi không phải chuẩn bị gì nữa đâu. Chỉ tôi và ông ăn thôi, chốc nữa bà ấy sẽ ăn ở dưới bếp. Nói rồi, ông bạn nâng chén bắt tôi "cạch" chén. Tôi thấy không bình thường như ở quê tôi. Ông bạn và tôi bạn cùng trang lứa, cũng là bộ đội lèng mèng về hưu như nhau chứ có phải quan khách quái gì đâu mà bà ấy phải giữ ý. Tôi chưa cạch chén mà để chén rượu xuống mâm và đi xuống bếp. Tôi thấy bà ấy thu dọn 1 số đồ lặt vặt trong bếp. Tôi mời bà ấy lên ăn cơm cùng. Tôi nói đi, nói lại với những lời lẽ thật không vui và hơi mạnh mẽ nhưng bà rứt khoát chối từ. Thấy vậy ông bạn tôi chạy xuống cầm tay tôi kéo tôi lên nhà trên. Ông nói: Ông thông cảm cho, ở đây cái nền nếp gia phong nó vậy. Đàn bà con gái không bao giờ được ăn cơm cùng với khách khi có khách đến chơi nhà. Ai làm khác sẽ bị cả làng coi thường, chê trách. Giả sử ông chồng tiếp cơm khách mà có vợ, con gái ngồi cùng, chẳng may có hàng xóm bất chợt sang nhà trông thấy, vợ con sẽ bị cả làng ỉ eo bêu riếu. Vì thế cái "luật" không biết có từ đời nào nhưng chẳng ai dám dỡ bỏ cả. Rồi ông lại kể cho tôi nghe một tập tục nữa ở vùng quê này. Ông bảo: Từ đường liên huyện Yên Phong, rẽ vào đường làng tôi thì nhà tôi ở ngay đầu làng. Phải đi tiếp hơn một cây số nữa mới đến nhà bố tôi. Mỗi lần tôi ở đơn vị về với vợ con, dù là đi xe máy, xe đạp hay đi bộ. Dù hành lý nặng nhẹ không ai cần biết, tôi chỉ đi qua cửa nhà tôi mà không được rẽ ngay về nhà mình. Phải đi thẳng xuống nhà ông bố để chào bố mẹ và nói lý do về thăm nhà. Tiếp theo là lấy quà cáp ra biếu bố mẹ. Chuyện trò hỏi thăm sức khỏe, công việc này khác...với thời lượng hợp lý rồi mới xin phép bố mẹ đi ngược lại về nhà mình. Anh nào chót nhớ vợ quá mà tọt ngay về với vợ rồi mới đến chào bố mẹ thì có mà bị chửi mục mả...
Vừa ăn cơm, vừa nghe ông bạn tôi nói chuyện mà mắt tôi cứ tròn xoe. Quen biết nhau lâu nhưng hôm nay mới về nhà bạn chơi, mới biết nhiều điều đặc biệt ở vùng quê có nhiều điều nổi tiếng này. Ôi vùng Kinh Bắc, một trung tâm của Phật Giáo, Nho giáo thời xưa, mở ra nền văn hiến cho Đại Việt sau này. Nhiều nền nếp tập tục không biết có bao phần hay bao phần dở vẫn còn lưu giữ hàng ngàn năm. Thấy ở vùng quê ông bạn, tôi lại liên hệ đến vùng quê đơn sơ giản dị của mình, tôi lại mung lung suy nghĩ không biết quê mình có vô sư vô sách quá không?
Nội 22520-NBD
Tôi nhìn mâm cơm có rất nhiều món, bầy biện đầy đặn, đẹp mắt chứng tỏ bà là người bếp núc rất giỏi giang (dù chưa động vào mòn nào) Điều tôi thấy lạ là trên mâm cơm chỉ có hai cái bát ăn cơm và 2 đôi đũa cho 2 người. Ông bạn tôi bắt đầu rót rượu. Tôi bảo ông bạn cơm nước đầy các món ăn thế này bà ấy còn phải chuẩn bị gì nữa? Ông bạn bảo với tôi không phải chuẩn bị gì nữa đâu. Chỉ tôi và ông ăn thôi, chốc nữa bà ấy sẽ ăn ở dưới bếp. Nói rồi, ông bạn nâng chén bắt tôi "cạch" chén. Tôi thấy không bình thường như ở quê tôi. Ông bạn và tôi bạn cùng trang lứa, cũng là bộ đội lèng mèng về hưu như nhau chứ có phải quan khách quái gì đâu mà bà ấy phải giữ ý. Tôi chưa cạch chén mà để chén rượu xuống mâm và đi xuống bếp. Tôi thấy bà ấy thu dọn 1 số đồ lặt vặt trong bếp. Tôi mời bà ấy lên ăn cơm cùng. Tôi nói đi, nói lại với những lời lẽ thật không vui và hơi mạnh mẽ nhưng bà rứt khoát chối từ. Thấy vậy ông bạn tôi chạy xuống cầm tay tôi kéo tôi lên nhà trên. Ông nói: Ông thông cảm cho, ở đây cái nền nếp gia phong nó vậy. Đàn bà con gái không bao giờ được ăn cơm cùng với khách khi có khách đến chơi nhà. Ai làm khác sẽ bị cả làng coi thường, chê trách. Giả sử ông chồng tiếp cơm khách mà có vợ, con gái ngồi cùng, chẳng may có hàng xóm bất chợt sang nhà trông thấy, vợ con sẽ bị cả làng ỉ eo bêu riếu. Vì thế cái "luật" không biết có từ đời nào nhưng chẳng ai dám dỡ bỏ cả. Rồi ông lại kể cho tôi nghe một tập tục nữa ở vùng quê này. Ông bảo: Từ đường liên huyện Yên Phong, rẽ vào đường làng tôi thì nhà tôi ở ngay đầu làng. Phải đi tiếp hơn một cây số nữa mới đến nhà bố tôi. Mỗi lần tôi ở đơn vị về với vợ con, dù là đi xe máy, xe đạp hay đi bộ. Dù hành lý nặng nhẹ không ai cần biết, tôi chỉ đi qua cửa nhà tôi mà không được rẽ ngay về nhà mình. Phải đi thẳng xuống nhà ông bố để chào bố mẹ và nói lý do về thăm nhà. Tiếp theo là lấy quà cáp ra biếu bố mẹ. Chuyện trò hỏi thăm sức khỏe, công việc này khác...với thời lượng hợp lý rồi mới xin phép bố mẹ đi ngược lại về nhà mình. Anh nào chót nhớ vợ quá mà tọt ngay về với vợ rồi mới đến chào bố mẹ thì có mà bị chửi mục mả...
Vừa ăn cơm, vừa nghe ông bạn tôi nói chuyện mà mắt tôi cứ tròn xoe. Quen biết nhau lâu nhưng hôm nay mới về nhà bạn chơi, mới biết nhiều điều đặc biệt ở vùng quê có nhiều điều nổi tiếng này. Ôi vùng Kinh Bắc, một trung tâm của Phật Giáo, Nho giáo thời xưa, mở ra nền văn hiến cho Đại Việt sau này. Nhiều nền nếp tập tục không biết có bao phần hay bao phần dở vẫn còn lưu giữ hàng ngàn năm. Thấy ở vùng quê ông bạn, tôi lại liên hệ đến vùng quê đơn sơ giản dị của mình, tôi lại mung lung suy nghĩ không biết quê mình có vô sư vô sách quá không?
Nội 22520-NBD
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét