CÁC SỰ KIỆN NGÀY 10/3

Sự kiện 10/3

2039. 947 – Lưu Tri Viễn xưng là hoàng đế, lập ra triều Hậu Hán, sau đó thu phục Trung Nguyên từ quân Khiết Đan.

2040. 1814 – Napoléon Bonaparte bị quân đội Liên minh thứ sáu đánh bại tại trận Laon.

2041. N10/3/1876: Được coi là sự ra đời của điện thoại. Cha đẻ của chiếc điện thoại đầu tiên là Antonio Meucci nhưng người được cấp bằng sáng chế là Alexander Graham Bell.

2042. 1905¬ – Chelsea F.C. được thành lập tại Luân Đôn, nay là một trong các câu lạc bộ hàng đầu của bóng đá Anh.

2043. 1870 – Chính phủ Phổ cấp phép hoạt động cho Deutsche Bank, nay nằm trong các ngân hàng có ảnh hưởng nhất trên thế giới.

2044. 1909 – Hiệp ước Anh-Xiêm được ký kết, theo đó Xiêm từ bỏ chủ quyền đối với các quốc gia Mã Lai Kedah, Kelantan, Perlis và Terengganu, các khu vực này trở thành lãnh thổ bảo hộ của Anh.

2045. 1912 – Trung Quốc trở thành nước Cộng hoà sau khi nhà Thanh bị lật đổ.

2046. 1945 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Nhật tiến vào thị xã Thái Nguyên thay Pháp.

2047. 1945 – Chiến tranh thế giới thứ hai: Các máy bay B-29 của Hoa Kỳ oanh tạc thủ đô Tokyo của Nhật Bản khiến hơn 100.000 dân thường thiệt mạng.

2048. N10/3/1950: Đại hội toàn quốc của Hội chiến sĩ hoà bình và tự do của Pháp tiến hành ở thủ đô Pari.

2049. N10/3/1950: Thành lập sư đoàn 304 (Đoàn Vinh Quang) tại đình Tam Lạc, xã Xuân Thọ, huyện Thọ Xuân (nay là huyện Triệu Sơn, tỉnh Thanh Hóa); là Sư đoàn chủ lực thứ 2 của Quân đội nhân dân Việt Nam.

2050. 1975 – Chiến tranh Việt Nam: Quân Giải phóng bắt đầu tiến đánh Buôn Ma Thuột trong Chiến dịch Tây Nguyên, và chiếm lĩnh thị xã vào hôm sau.

2051. 1978 – Nguyên mẫu oanh tạc cơ Mirage 2000, do hãng Dassault Aviation của Pháp thiết kế và chế tạo, thực hiện chuyến bay đầu tiên.

Sinh 10/3

2052. 1503 – Ferdinand I, hoàng đế Đế quốc La Mã Thần thánh (m. 1564)

2053. 1628 – Marcello Malpighi, thầy thuốc người Ý (m. 1694)

2054. 1709 – Georg Steller, nhà tự nhiên học người Đức (m. 1746)

2055. 1749 – Lorenzo da Ponte, Librettist người Ý (m. 1838)

2056. 1772 – Friedrich von Schlegel, nhà thẩm mĩ học người Đức (m. 1829)

2057. 1787 – William Etty, họa sĩ người Anh (m. 1849)

2058. 1788 – Joseph von Eichendorff, nhà văn người Đức (m. 1857)

2059. 1810 – Samuel Ferguson, nhà thơ người Ireland (m. 1886)

2060. 1842 – Mykola Lysenko, nhà soạn nhạc người Ukraina (m. 1912)

2061. 1844 – Pablo de Sarasate, nghệ sĩ vĩ cầm người Tây Ban Nha (m. 1908)

2062. 1850 – Spencer Gore, vận động viên quần vợt, cầu thủ cricket người Anh (m. 1906)

2063. 1880 – Broncho Billy Anderson, diễn viên người Mỹ (m. 1971)

2064. 1885 – Tamara Karsavina, nữ vũ công ba lê Nga (m. 1978)

2065. 1888 – Barry Fitzgerald, diễn viên người Ireland (m. 1961)

2066. 1892 –

a. Arthur Honegger, Thụy Sĩ nhà soạn nhạc người Pháp (m. 1955)

b. Gregory La Cava, đạo diễn người Mỹ (m. 1952)

2067. 1903 – Bix Beiderbecke, nhạc sĩ người Mỹ (m. 1931)

2068. 1905 – Richard Haydn, diễn viên người Anh (m. 1985)

2069. 1906 – Nhà thơ Đông Hồ (m. 1969)

2070. 1915 – Harry Bertoia, nghệ sĩ người Ý (m. 1978)

2071. 1919 – Marion Hutton, ca sĩ người Mỹ (m. 1987)

2072. 1920 – Boris Vian, nhà văn, nhạc sĩ người Pháp (m. 1959)

2073. 1925 – Manolis Anagnostakis, nhà thơ người Hy Lạp (m. 2005)

2074. 1928 –

c. James Earl Ray, kẻ ám sát người Mỹ (m. 1998)

d. Sara Montiel, nữ diễn viên, ca sĩ người Tây Ban Nha

2075. 1931 – Georges Dor, tác gia, nhà soạn kịch, ca sĩ, người sáng tác bài hát Quebec (m. 2001)

2076. 1937 – Joe Viterelli, diễn viên người Mỹ (m. 2004)

2077. 1938 – Marina Vlady, nữ diễn viên người Pháp

2078. 1945 – Birgitta Sellén, chính khách người Thụy Điển

2079. 1946 –

e. Jim Valvano, huấn luyện viên bóng rổ người Mỹ (m. 1993)

f. Mike Hollands, họa sĩ phim hoạt hình người Úc

g. Hiroshi Fushida, tay đua xe người Nhật Bản

2080. 1947 –

h. Kim Campbell, thủ tướng Canada thứ 19

i. Bob Greene, nhà báo người Mỹ

2081. 1952 – Morgan Tsvangirai, chính khách người Zimbabwe

2082. 1953 – Paul Haggis, đạo diễn phim người Canada

2083. 1955 –

j. Youssra, nữ diễn viên, ca sĩ Ai Cập

k. Toshio Suzuki, tay đua xe người Nhật Bản

2084. 1957 –

l. Matt Knudsen, diễn viên người Mỹ

m. Shannon Tweed, nữ diễn viên, người mẫu, người Canada

n. Osama bin Laden, người sáng lập tổ chức vũ trang Al-Qaeda (m. 2011)

2085. 1958 –

o. Steve Howe, vận động viên bóng chày người Mỹ (m. 2006)

p. Sharon Stone, nữ diễn viên người Mỹ

2086. 1960 – Anne MacKenzie, phát thanh viên truyền thanh, nhà báo

2087. 1961 –

q. Laurel Clark, nhà du hành vũ trụ, thầy thuốc (m. 2003)

r. Mitch Gaylord, vận động viên thể dục người Mỹ

s. Bobby Petrino, huấn luyện viên bóng đá người Mỹ

2088. 1962 – Seiko Matsuda, ca sĩ nhạc pop người Nhật Bản

2089. 1964 –

t. Neneh Cherry, nhạc sĩ người Thụy Điển

u. Jasmine Guy, nữ diễn viên người Mỹ

2090. 1965 – Rod Woodson, cầu thủ bóng đá người Mỹ

2091. 1966 –

v. Edie Brickell, ca sĩ người Mỹ

w. Gráinne Mulvey, nhà soạn nhạc người Ireland

x. Mike Timlin, vận động viên bóng chày người Mỹ

2092. 1968 –

y. Felice Arena, tác gia trẻ em người Úc

z. Shoichi Funaki, đô vật Wrestling chuyên nghiệp người Nhật Bản

2093. 1969 – Paget Brewster, nữ diễn viên người Mỹ

2094. 1971 –

aa. Steve Arnold, tay đua xe người Anh

bb. Jon Hamm, diễn viên người Mỹ

cc. Timbaland, ca sĩ nhạc Rapp người Mỹ

2095. 1972 – Matt Kenseth, tay lái xe đua người Mỹ

2096. 1973 –

dd. Eva Herzigova, người mẫu, người Séc

ee. Chris Sutton, cầu thủ bóng đá người Anh

ff. Mauricio Taricco, cầu thủ bóng đá người Argentina

gg. John LeCompt, nghệ sĩ đàn ghita người Mỹ

2097. 1976 –

hh. Haifa Wehbe, nữ diễn viên, người mẫu, ca sĩ người Liban

ii. Kisaki, nhạc sĩ người Nhật Bản

2098. 1977 –

jj. Peter Enckelman, cầu thủ bóng đá người Phần Lan

kk. Bree Turner, diễn viên múa, nữ diễn viên người Mỹ

ll. Robin Thicke, ca sĩ người Mỹ

2099. 1981 –

mm. Samuel Eto'o, cầu thủ bóng đá người Cameroon

nn. Efthimios Kouloucheris, cầu thủ bóng đá người Hy Lạp

oo. Steven Reid, cầu thủ bóng đá người Anh

2100. 1982 –

pp. Timo Glock, tay đua xe người Đức

qq. Katharine Isabelle, nữ diễn viên người Canada

2101. 1983 –

rr. Carrie Underwood, nhạc country ca sĩ người Mỹ

ss. Rafe Spall, diễn viên người Anh

2102. 1984 –

tt. Ben May, cầu thủ bóng đá người Anh

uu. Olivia Wilde, nữ diễn viên người Mỹ

2103. 1985 –

vv. Lassana Diarra, cầu thủ bóng đá người Pháp

ww. Kim Leclerc, chính khách người Canada

2104. 1988 – Ivan Rakitić, cầu thủ bóng đá người Croatia

2105. 1990 - Sơn Ngọc Minh, ca sĩ người Việt Nam

2106. 1991 – Kenshi Yonezu nam ca sĩ, nhạc sĩ người Nhật Bản

2107. 1992 – Emily Osment, nữ diễn viên, ca sĩ người Mỹ

Mất 10/3

2108. 948 – Lưu Tri Viễn tức Hậu Hán Cao Tổ, hoàng đế khai quốc nhà Hậu Hán thời Ngũ Đại Thập Quốc trong lịch sử Trung Quốc.

2109. 1357 – Trần Minh Tông, hoàng đế thứ năm của nhà Trần (s. 1300).

2110. 1510 – Johann Geiler von Kaisersberg, người thuyết giáo Thụy Sĩ (s. 1445)

2111. 1584 – Thomas Norton, chính khách, nhà văn người Anh (s. 1532)

2112. 1588 – Theodor Zwinger, học giả Thụy Sĩ (s. 1533)

2113. 1669 – John Denham, nhà thơ người Anh (s. 1615)

2114. 1670 – Johann Rudolf Glauber, nhà hóa học người Đức (s. 1604)

2115. 1776 – Élie Catherine Fréron, nhà phê bình người Pháp (s. 1719)

2116. 1776 – Niclas Sahlgren, lái buôn, người làm việc thiện người Thụy Điển (s. 1701)

2117. 1832 – Muzio Clementi, nhà soạn nhạc người Ý (s. 1752)

2118. 1861 – Taras Shevchenko, nhà thơ người Ukraina (s. 1814)

2119. 1872 – Giuseppe Mazzini, chính khách người Ý (s. 1805)

2120. 1895 – Charles Frederick Worth, người may y phục nữ người Anh (s. 1826)

2121. 1910 – Carl Reinecke, nghệ sĩ dương cầm, người chỉ huy dàn nhạc, nhà soạn nhạc người Đức (s. 1824)

2122. 1937 – Yevgeny Zamyatin, nhà văn người Nga (s. 1884)

2123. 1940 – Mikhaïl Boulgakov, nhà văn người Nga (s. 1891)

2124. 1942 – William Henry Bragg, nhà vật lý, giải thưởng Nobel người Anh (s. 1862)

2125. 1949 – James Rector, vận động viên người Mỹ (s. 1884)

2126. 1950 – Marguerite De La Motte, nữ diễn viên người Mỹ (s. 1902)

2127. 1951 – Kijūrō Shidehara, thủ tướng người Nhật Bản (s. 1872)

2128. 1966 – Frits Zernike, nhà vật lý, giải thưởng Nobel người Đức (s. 1888)

2129. 1967 – Yiorgos Batis, nhà soạn nhạc, nhạc sĩ người Hy Lạp (s. 1885)

2130. 1970 – Vasilis Avlonitis, diễn viên người Hy Lạp (s. 1904)

2131. 1977 – E. Power Biggs, người chơi đàn organ người Anh (s. 1906)

2132. 1984 – June Marlowe, nữ diễn viên người Mỹ (s. 1903)

2133. 1985 – Konstantin Chernenko, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô, Chủ tịch Đoàn Chủ tịch Xô viết Tối cao, người Liên Xô (s. 1911)

2134. 1985 – Bob Nieman, vận động viên bóng chày người Mỹ (s. 1927)

2135. 1986 – Ray Milland, diễn viên người Anh (s. 1905)

2136. 1988 – Andy Gibb, ca sĩ người Anh (s. 1958)

2137. 1988 – Phạm Hùng, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng (Thủ tướng) nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1987-1988) (s. 1912)

2138. 1992 – Giorgos Zampetas, nhà soạn nhạc, nhạc sĩ người Hy Lạp (s. 1925)

2139. 1996 – Ross Hunter, nhà sản xuất phim người Mỹ (s. 1920)

2140. 1996 – Hoàng Xuân Hãn, kỹ sư, nhà toán học, nhà sử học, nhà ngôn ngữ học, nhà nghiên cứu văn hóa, giáo dục Việt Nam (s. 1908)

2141. 1997 – La Vern Baker, ca sĩ người Mỹ (s. 1929)

2142. 1998 – Lloyd Bridges, diễn viên người Mỹ (s. 1913)

2143. 2005 – Dave Allen, diễn viên hài người Ireland (s. 1936)

2144. 2006 – Anna Moffo, ca sĩ soprano người Mỹ (s. 1932)

2145. 2007 – Richard Jeni, diễn viên hài người Mỹ (s. 1957)

2146. 2007 – Ernie Ladd, cầu thủ bóng đá, đô vật Wrestling chuyên nghiệp người Mỹ (s. 1938)

TTT st&cl