CÁC SỰ KIỆN NGÀY 12/3

Sự kiện 12/3

2611. 1884 – Chiến dịch Bắc Kỳ: Quân Thanh vượt sông Cầu rút chạy về Thái Nguyên, quân Pháp chiếm được thành Bắc Ninh.

2612. 1894 – Sản phẩm nước ngọt có ga Coca-Cola được đóng chai và bán đầu tiên ở Vicksburg, Mississippi, Hoa Kỳ.

2613. 1913 – Thủ đô tương lai của Úc chính thức được đặt tên là Canberra trong một buổi lễ bởi phu nhân của Toàn quyền Úc Thomas Denman.

2614. 1918 – Mát-xco-va là thủ đô của nước Nga Xô Viết.

2615. 1922 – Armenia, Gruzia và Azerbaijan hợp nhất thành Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Ngoại Kavkaz, tham gia sáng lập Liên Xô vào tháng 12 cùng năm.

2616. 1939 – Việt Nam Phục quốc Đồng minh Hội chính thức thành lập ở Thượng Hải

2617. 1956 – thành lập Nhà hát Múa rối Việt Nam.

2618. 1957 – Sách truyện The Cat in the Hat ra đời, tạo nên biến chuyển cách mạng về sách tập đọc tiếng Anh.

2619. 1967 – Suharto đoạt lấy quyền lực từ Sukarno, trở thành quyền Tổng thống của Indonesia, ông nắm giữ chức vụ tổng thống cho đến năm 1998.

2620. 1975 – Việt Nam và Niger thiết lập quan hệ ngoại giao.

2621. 1992 – Thành lập Hội Văn hóa các dân tộc thiểu số Việt Nam.

2622. 1997 – Thành lập Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy.

2623. 2005 – Một tàu hỏa bị đứt móc nối khi chạy qua Lăng Cô, Thừa Thiên – Huế khiến 11 người thiệt mạng và hàng trăm người bị thương.

2624. 2014 – Một vụ nổ khí ga tại East Halem, thành phố New York, Mỹ làm 8 người thiệt mạng và 70 người bị thương.

Sinh 12/3

2625. 1620 – Johann Heinrich Hottinger, nhà ngữ văn, nhà thần học Thụy Sĩ (m. 1667)

2626. 1672 – Richard Steele, nhà văn, chính khách người Ireland (m. 1729)

2627. 1685 – George Berkeley, nhà thần học người Ireland (m. 1753)

2628. 1710 – Thomas Arne, nhà soạn nhạc người Anh (m. 1778)

2629. 1718 – Joseph Damer, chính khách người Anh (m. 1798)

2630. 1781 – Frederica of Baden, nữ hoàng Thụy Điển (m. 1826)

2631. 1824 – Gustav Kirchhoff, nhà vật lý người Đức (m. 1887)

2632. 1831 – Clement Studebaker, người Mỹ và là người đi đầu trong lĩnh vực ô tô (m. 1901)

2633. 1835 – Simon Newcomb, nhà thiên văn, nhà toán học người Mỹ (m. 1909)

2634. 1837 – Alexandre Guilmant, người chơi đàn organ, nhà soạn nhạc người Pháp (m. 1911)

2635. 1838 – William Henry Perkin, nhà hóa học người Anh (m. 1907)

2636. 1863 – Gabriele D'Annunzio, nhà văn người Ý (m. 1938)

2637. 1864 – W. H. R. Rivers, nhà tâm thần học người Anh (m. 1922)

2638. 1881

a. Mustafa Kemal Atatürk, tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ đầu tiên (m. 1938)

b. Gunnar Nordström, nhà vật lý người Phần Lan (m. 1923)

2639. 1883 – Zoltán Meskó, quốc xã người Hungary (m. 1959)

2640. 1889 – Þórbergur Þórðarson, tác gia người Iceland (m. 1974)

2641. 1891 – W. Mason, nhà tư bản công nghiệp người Mỹ (m. 1954)

2642. 1907

a. Arthur Hewlett, diễn viên người Anh (m. 1997)

b. Dorrit Hoffleit, nhà thiên văn người Mỹ (m. 2007)

2643. 1908 – Rita Angus, họa sĩ người New Zealand (m. 1970)

2644. 1911 – Gustavo Díaz Ordaz, tổng thống México (m. 1979)

2645. 1912 – Irving Layton, nhà thơ người Canada (m. 2006)

2646. 1918 – de Kooning, nghệ sĩ người Mỹ (m. 1989)

2647. 1921

a. Ülo Jõgi, nhà đấu tranh vì tự do người Estonia (m. 2007)

b. Gordon MacRae, ca sĩ, diễn viên người Mỹ (m. 1986)

2648. 1922 – Jack Kerouac, nhà văn người Mỹ (m. 1969)

2649. 1923

a. Hjalmar Andersen, vận động viên trượt băng tốc độ người Na Uy

b. Norbert Brainin, nghệ sĩ vĩ cầm người Áo (m. 2005)

c. Wally Schirra, nhà du hành vũ trụ người Mỹ (m. 2007)

d. Mae Young, đô vật Wrestling chuyên nghiệp người Mỹ

2650. 1925

a. Louison Bobet, vận động viên xe đạp người Pháp (m. 1983)

b. Leo Esaki, nhà vật lý, giải thưởng Nobel người Nhật Bản

c. Harry Harrison, tác gia người Mỹ

2651. 1928

a. Edward Albee, nhà viết kịch người Mỹ

b. Thérèse Lavoie-Roux, chính khách, thượng nghị sĩ Quebec

c. Aldemaro Romero, nhạc sĩ người Venezuela (m. 2007)

2652. 1930 – Vernon Law, vận động viên bóng chày người Mỹ

2653. 1931 – Billie "Buckwheat" Thomas, diễn viên người Mỹ (m. 1980)

2654. 1932

a. Barbara Feldon, nữ diễn viên, người mẫu, người Mỹ

b. Andrew Young, nhà đấu tranh cho nhân quyền, chính khách người Mỹ

2655. 1935 – John Doherty, cầu thủ bóng đá người Anh (m. 2007)

2656. 1936 – Patrick Procktor, nghệ sĩ người Anh (m. 2003)

2657. 1938 – Johnny Rutherford, người đua ô tô người Mỹ

2658. 1940

a. Al Jarreau, ca sĩ người Mỹ

b. M.A. Numminen, ca sĩ, nhà văn người Phần Lan

2659. 1945 – Sammy "The Bull" Gravano, găngxtơ người Mỹ

2660. 1946

a. Liza Minnelli, ca sĩ, nữ diễn viên người Mỹ

b. Frank Welker, diễn viên lồng tiếng người Mỹ

2661. 1947 – Kalervo Palsa, nghệ sĩ người Phần Lan (m. 1987)

2662. 1948

a. James Taylor, nhạc sĩ người Mỹ

b. Virginia Bottomley, chính khách người Anh

2663. 1949

a. Rob Cohen, đạo diễn phim, nhà sản xuất, nhà văn người Mỹ

b. Moctesuma Esparza, nhà sản xuất phim người México

c. Natalia Kuchinskaya, vận động viên thể dục người Liên Xô

2664. 1950

a. Javier Clemente, ông bầu bóng đá người Tây Ban Nha

b. Jon Provost, diễn viên người Mỹ

2665. 1952 – Naomi Shihab Nye, nhà thơ, người sáng tác bài hát, tiểu thuyết gia người Mỹ

2666. 1953

a. Carl Hiaasen, nhà báo, tác gia người Mỹ

b. Madhav Kumar Nepal, chính khách Nepal

2667. 1956 – Dale Murphy, vận động viên bóng chày người Mỹ

2668. 1960

a. Kipp Lennon, ca sĩ người Mỹ

b. Minoru Niihara, ca sĩ người Nhật Bản

c. Courtney B. Vance, diễn viên người Mỹ

2669. 1961 – Joseph Facal, chính khách Quebec

2670. 1962 – Darryl Strawberry, vận động viên bóng chày người Mỹ

2671. 1963

a. Ian Holloway, ông bầu bóng đá người Anh

b. Joaquim Cruz, người chạy đua người Brasil

2672. 1965

a. Steve Finley, vận động viên bóng chày người Mỹ

b. Shawn Gilbert, vận động viên bóng chày người Mỹ

c. Steve Levy, nhà báo thể thao người Mỹ

2673. 1967 – Julio Dely Valdes, cầu thủ bóng đá người Panama

2674. 1968 – Aaron Eckhart, diễn viên người Mỹ

2675. 1969 – Jake Tapper, nhà báo người Mỹ

2676. 1970 – Dave Eggers, nhà văn, chủ bút, nhà xuất bản người Mỹ

2677. 1971 – Isaiah Rider, cầu thủ bóng rổ người Mỹ

2678. 1972

a. Hector Luis Bustamante, diễn viên người Colombia

b. James Maritato, Wrestling đô vật chuyên nghiệp người Mỹ

2679. 1975 – Kelle Bryan, ca sĩ người Anh

2680. 1976 – Vy, nữ diễn viên, ca sĩ, đạo diễn người Trung Quốc

2681. 1977 – Ramiro Corrales, cầu thủ bóng đá người Mỹ

2682. 1978 – Masuimi Max, người mẫu, người Mỹ

2683. 1979

a. Pete Doherty, nhạc sĩ người Anh

b. Nidia Guenard, đô vật Wrestling chuyên nghiệp người Mỹ

c. Edwin Villafuerte, cầu thủ bóng đá người Ecuador

2684. 1982

a. Zach Miner, vận động viên bóng chày người Mỹ

b. Tobias Schweinsteiger, cầu thủ bóng đá người Đức

2685. 1984

a. Shreya Ghoshal, ca sĩ Ấn Độ

b. Jaimie Alexander, nữ diễn viên người Mỹ

2686. 1985 – Bradley Wright-Phillips, cầu thủ bóng đá người Anh

2687. 1987 – Chris Seitz, cầu thủ bóng đá người Mỹ

2688. 1993 – Sara Lưu (Lưu Ngọc Duyên), nữ ca sĩ người Việt Nam, á quân Giai điệu chung đôi 2018, vợ của nhạc sĩ Dương Khắc Linh

2689. 1994 – Grimmie, ca sĩ người Mỹ (m. 2016)

Mất 12/3

2690. 1507 – Cesare Borgia, tướng, chính khách người Ý (s. 1475)

2691. 1628 – Bull, nhà soạn nhạc người Anh

2692. 1648 – de Molina, nhà văn người Tây Ban Nha (s. 1571)

2693. 1699 – Griffenfeld, chính khách người Đan Mạch (s. 1635)

2694. 1757 – Giuseppe Galli-Bibiena, kiến trúc sư, họa sĩ người Ý (s. 1696)

2695. 1790 – Hadik, tướng người Áo Hung (s. 1710)

2696. 1827 – Phan Bá Vành lãnh đạo khởi nghĩa nông dân (s. 1784)

2697. 1832 – Kuhlau, nhà soạn nhạc người Đức (s. 1786)

2698. 1872 – Guofan, chính khách, tướng người Trung Quốc (s. 1811)

2699. 1894 – Pryanishnikov, họa sĩ người Nga (s. 1840)

2700. 1898 – Topelius, nhà văn người Phần Lan (s. 1818)

2701. 1908 – De Amicis, nhà văn, nhà báo, nhà thơ người Ý (s. 1846)

2702. 1914 – Westinghouse, chủ doanh nghiệp, kĩ sư người Mỹ (s. 1846)

2703. 1916 – Marie von Ebner-Eschenbach, nhà văn người Áo (s. 1830)

2704. 1925 – Tôn Trung Sơn, chính khách, triết gia chính trị và bác sĩ người Trung Quốc (s. 1866)

2705. 1929 – Asa Griggs Candler, doanh nhân người Mỹ (s. 1851)

2706. 1930 – Alois Jirásek, nhà văn người Séc (s. 1851)

2707. 1937

a. Charles-Marie Widor, người chơi đàn organ, nhà soạn nhạc người Pháp (s. 1844)

b. Jenő Hubay, nghệ sĩ vĩ cầm người Hungary (s. 1858)

2708. 1942 – Robert Bosch, nhà tư bản công nghiệp người Đức (s. 1861)

2709. 1943 – Vigeland, nhà điêu khắc người Na Uy (s. 1869)

2710. 1944 – Gavazzi, Geographer người Croatia (s. 1861)

2711. 1947 – "Winston Churchill the American", tiểu thuyết gia người Mỹ (s. 1871)

2712. 1955 – Charlie Parker, nhạc Jazz nhạc công saxophon người Mỹ (s. 1920)

2713. 1960 – Hoàng Lê Kha Chủ tịch Ủy ban hành chính kháng chiến huyện Dương Minh Châu, Tây Ninh (s. 1907)

2714. 1973 – Frankie Frisch, vận động viên bóng chày người Mỹ (s. 1898)

2715. 1978

a. John Cazale, diễn viên người Mỹ (s. 1935)

b. Gene Moore, vận động viên bóng chày người Mỹ (s. 1909)

2716. 1980 – Arthur Charles Dobson, người đua xe người Anh (s. 1914)

2717. 1984 – Ridley, nhà soạn kịch, diễn viên người Anh (s. 1896)

2718. 1985 – Ormandy, người chỉ huy dàn nhạc người Hungary (s. 1899)

2719. 1987 – Hayes, huấn luyện viên bóng đá người Mỹ (s. 1913)

2720. 1989 – Evans, diễn viên người Anh (s. 1901)

2721. 1990 – Breem, tác gia người Anh (s. 1926)

2722. 1991 – Ragnar Granit, nhà nghiên cứu thần kinh học, giải thưởng Nobel người Phần Lan (s. 1900)

2723. 1995 – Clay, nữ diễn viên người Mỹ (s. 1949)

2724. 1998

a. Judge Dread, nhạc sĩ người Anh (s. 1945)

b. Jozef Kroner, diễn viên người Slovakia (s. 1924)

2725. 1999 – Yehudi Menuhin, nghệ sĩ vĩ cầm người Mỹ (s. 1916)

2726. 2001 – Robert Ludlum, tác gia người Mỹ (s. 1927)

2727. 2002 – Paul Riopelle, họa sĩ, nhà điêu khắc Quebec (s. 1923)

2728. 2003

a. Zoran Đinđić, thủ tướng Serbia (s. 1952)

b. Howard Fast, tác gia người Mỹ (s. 1914)

c. Andrei Kivilev, vận động viên xe đạp người Kazakhstan (s. 1973)

d. Lynne Thigpen, nữ diễn viên người Mỹ (s. 1948)

2729. 2005

a. Bill Cameron, nhà báo người Canada (s. 1943)

b. Stavros Koujioumtzis, người sáng tác bài hát người Hy Lạp (s. 1932)

2730. 2015 – Nhạc sĩ Anh Việt Thanh (Sinh 1936)

Ngày lễ 12/3

2731. Ngày lễ trồng cây (Trung Quốc)

TTT st&cl