Hãy xem người trong ngành viết
Cong Phamhuynh cùng với Phạm Huỳnh Công và Phạm Đình Anh Tuấn.
LẼ SỐNG
Trong mấy chục năm làm việc trong ngành Luật pháp, tớ và đồng nghiệp luôn tâm niệm một " Kim chỉ nam" từ một vị lãnh tụ: " Chúng ta không được phép làm oan cho người vô tội. Bởi làm oan cho một người vô tội không chỉ làm cho họ khổ mà cả gia đình, họ hàng, người thân, bạn bè của họ bị khổ. Làm như vậy, chúng ta không còn LẼ SỐNG nữa, bởi chúng ta là người Cộng sản". Và, lẽ sống này đến nay, cũng như bất cứ thể chế chính trị - xã hội nào cũng mặc định giá trị.
Mấy ngày nay, cứ nghĩ về vụ án về vụ án Hồ Duy Hải, nghĩ về lẽ sống là tớ lại giật mình thon thót. Phải chăng chuyện này đã phản ánh giá trị đích thực của hoạt động Tư pháp đương đại.
Cùng xem lại một vài nét của vụ việc:
Trong mấy chục năm làm việc trong ngành Luật pháp, tớ và đồng nghiệp luôn tâm niệm một " Kim chỉ nam" từ một vị lãnh tụ: " Chúng ta không được phép làm oan cho người vô tội. Bởi làm oan cho một người vô tội không chỉ làm cho họ khổ mà cả gia đình, họ hàng, người thân, bạn bè của họ bị khổ. Làm như vậy, chúng ta không còn LẼ SỐNG nữa, bởi chúng ta là người Cộng sản". Và, lẽ sống này đến nay, cũng như bất cứ thể chế chính trị - xã hội nào cũng mặc định giá trị.
Mấy ngày nay, cứ nghĩ về vụ án về vụ án Hồ Duy Hải, nghĩ về lẽ sống là tớ lại giật mình thon thót. Phải chăng chuyện này đã phản ánh giá trị đích thực của hoạt động Tư pháp đương đại.
Cùng xem lại một vài nét của vụ việc:
- Sai sót về Tố tụng Hình sự( TTHS) có làm thay đổi bản chất vụ án, hay không?
Thứ nhất, Luật TTHS của ta đã có những 27 điều quy định về " Những nguyên tắc cơ bản", trong đó đầu tiên ( điều 7) là Nguyên tắc pháp chế... ( Luật 2003 cũng quy định như vậy). "Mọi hoạt động tố tụng hình sự phải thực hiện theo đúng quy định của Bộ luật này. Không được ... khởi tố, điều tra, truy tố xét xử ngoài những căn cứ, trình tự, thủ tục do bộ luật này quy định". Có nghĩa: những cắn cứ để buộc tội thu thập không đúng trình tự, thủ tục do bộ luật này quy định là không có giá trị pháp lý. Vậy chiếc thớt, con dao nhờ người đi mua ở chợ về là không đúng trình tự, thủ tục...rồi. Sau đó mang "tang vật" của vụ án , đưa bị cáo nhận dạng, lập biên bản , được coi là chứng cứ buộc tội thì lại quá sai Luật rồi, sai kinh khủng, chứ đâu phải chuyện nhỏ. Xin lưu ý: Vật chứng là nguồn chứng cứ quan trọng nhất, đứng đầu trong 7 nguồn chứng cứ ( a-Vật chứng; b-lời khai, lời trình bày; C- dữ liệu điên tử; d- Kết luận giám đinh...) Điều 86 BLTTHS quy định: " Chứng cứ là những gì có thật được thu thập theo trình tự, thủ tục do bộ luật này quy định, được dùng làm căn cứ để xác định có hay không có hành vi phạm tội...". Xin hỏi: việc mua thớt, mua dao ngoài chợ về có đúng trình tự, thủ tục mà điều 86, BộTTHS quy định không?
Đó là chưa kể đến việc nhận dạng vật chứng lẽ ra phải có ít nhất 3 đồ vât, phải có người làm chứng, người chứng kiến (điều 190 Luat TTHS 2015, Luật 2003 cũng quy định như vậy).
Không thể nào nói tưng tửng: Có sai sót về tố tụng, nhưng không ảnh hưởng đến bản chất vụ án được.
Thứ hai, những dấu vân tay thu thập tại hiên trường vụ án đã xác định không phải của những người tình nghi, thì sao không xác định có phải của bị cáo hay không. Nếu không phải của bi cáo thì có nghĩa là có người khác đã tham gia vụ án này mà chưa xác định được . Cũng có nghĩa Vu án không phải do một người thực hiện. Bản chất của vụ án khác hẳn. Những dấu vân tay lấy được đó hiện ở đâu...?
Không thể nào tưng tưng tửng nói: Có sai sót về tố tụng nhưng không làm ảnh hưởng đến bản chất vụ án án?
Thứ 3, tại sao cơ quan điều tra lại bỏ khỏi hồ sơ một số tài liệu trong đó có lời khai của nhân chứng, của bị cáo, không giám định được vết máu nghi là của thủ phạm...? Luật TTHS, Điều 15, xác định sự thật vụ án: " trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, cơ quan có thẩm quyền Tiến hành tố tụng phải áp dụng các biện pháp hợp pháp để xác định sự thật vụ án một cách khách quan, toàn diện và đầy đủ, làm rõ chứng cứ xác định có tội, và chứng cứ xác định vô tội......". Tớ Xin hỏi : Các vị đã đọc, xem các tài liệu đã bị bỏ đi , thuộc nguồn chứng cứ trực tiếp, rất quan trọng này chưa, mà đã " dơ tay" : ....không ảnh hưởng đến bản chất vụ án?
Thứ nhất, Luật TTHS của ta đã có những 27 điều quy định về " Những nguyên tắc cơ bản", trong đó đầu tiên ( điều 7) là Nguyên tắc pháp chế... ( Luật 2003 cũng quy định như vậy). "Mọi hoạt động tố tụng hình sự phải thực hiện theo đúng quy định của Bộ luật này. Không được ... khởi tố, điều tra, truy tố xét xử ngoài những căn cứ, trình tự, thủ tục do bộ luật này quy định". Có nghĩa: những cắn cứ để buộc tội thu thập không đúng trình tự, thủ tục do bộ luật này quy định là không có giá trị pháp lý. Vậy chiếc thớt, con dao nhờ người đi mua ở chợ về là không đúng trình tự, thủ tục...rồi. Sau đó mang "tang vật" của vụ án , đưa bị cáo nhận dạng, lập biên bản , được coi là chứng cứ buộc tội thì lại quá sai Luật rồi, sai kinh khủng, chứ đâu phải chuyện nhỏ. Xin lưu ý: Vật chứng là nguồn chứng cứ quan trọng nhất, đứng đầu trong 7 nguồn chứng cứ ( a-Vật chứng; b-lời khai, lời trình bày; C- dữ liệu điên tử; d- Kết luận giám đinh...) Điều 86 BLTTHS quy định: " Chứng cứ là những gì có thật được thu thập theo trình tự, thủ tục do bộ luật này quy định, được dùng làm căn cứ để xác định có hay không có hành vi phạm tội...". Xin hỏi: việc mua thớt, mua dao ngoài chợ về có đúng trình tự, thủ tục mà điều 86, BộTTHS quy định không?
Đó là chưa kể đến việc nhận dạng vật chứng lẽ ra phải có ít nhất 3 đồ vât, phải có người làm chứng, người chứng kiến (điều 190 Luat TTHS 2015, Luật 2003 cũng quy định như vậy).
Không thể nào nói tưng tửng: Có sai sót về tố tụng, nhưng không ảnh hưởng đến bản chất vụ án được.
Thứ hai, những dấu vân tay thu thập tại hiên trường vụ án đã xác định không phải của những người tình nghi, thì sao không xác định có phải của bị cáo hay không. Nếu không phải của bi cáo thì có nghĩa là có người khác đã tham gia vụ án này mà chưa xác định được . Cũng có nghĩa Vu án không phải do một người thực hiện. Bản chất của vụ án khác hẳn. Những dấu vân tay lấy được đó hiện ở đâu...?
Không thể nào tưng tưng tửng nói: Có sai sót về tố tụng nhưng không làm ảnh hưởng đến bản chất vụ án án?
Thứ 3, tại sao cơ quan điều tra lại bỏ khỏi hồ sơ một số tài liệu trong đó có lời khai của nhân chứng, của bị cáo, không giám định được vết máu nghi là của thủ phạm...? Luật TTHS, Điều 15, xác định sự thật vụ án: " trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình, cơ quan có thẩm quyền Tiến hành tố tụng phải áp dụng các biện pháp hợp pháp để xác định sự thật vụ án một cách khách quan, toàn diện và đầy đủ, làm rõ chứng cứ xác định có tội, và chứng cứ xác định vô tội......". Tớ Xin hỏi : Các vị đã đọc, xem các tài liệu đã bị bỏ đi , thuộc nguồn chứng cứ trực tiếp, rất quan trọng này chưa, mà đã " dơ tay" : ....không ảnh hưởng đến bản chất vụ án?
- Kháng nghị của VKSNDTC có vi phạm luật pháp hay không?
Toà biểu quyết, kết luận Kháng nghị của Viện KSNDTC là vi phạm pháp luật, nhưng không nêu rõ vi phạm pháp luật gì, tố tụng, hay hành chính....?
Xin thưa: Quyết định bác đơn, hay chấp nhận đơn xin ân giảm mà Chủ tịch nước thực hiện không phải là một " giai đoạn tố tụng". Chủ tịch nước không phải là người có thẩm quyền tiến hành tố tụng, cũng như văn phòng Chủ tịch nước không phải cơ quan tiến hành Tố tụng ( chương lll, BLTTHS). Giả sử, nếu bị cáo được Chủ tịch nước chấp nhận ân giảm, thì bị cáo vẫn mang bản án tử hình và được đặc ân tha tội chết. Đối với các vụ án có mức án cao nhất khi có đơn xin ân giảm thì vị trí của Chủ tịch nước thể hiện tính nhân đạo, vị tha của nguyên thủ quốc gia, nhân đạo vị tha của nhà nước và xã hội ta. Có nghĩa, văn bản số 639/ QĐ - CTN/ 17/5/2012 không phải là văn bản trong TTHS. Sau văn bản này, còn có những văn bản đề nghị xem xét lại của :Văn phòng Chủ tịch nước, của Quốc hội, của cơ quan Đảng đã yêu cầu xem xét lại vụ án. Như vậy các cơ quan nói trên đều vi phạm pháp luật cả, hay sao? Kể cả văn bản của Phó Chánh án TAND tối cao gửi tỉnh Long An yêu cầu hoãn thi hành án sau khi đã có van bản 639 của Chủ tịch nước cũng là vi phạm pháp luật ư?
Ngoài ra, các cơ quan chức năng còn cử những nhóm cong tác vào LA xác minh sự việc, như vậy họ đều có hành động vi phạm pháp luật? (Không đâu! Tất cả là vì LẼ SỐNG, vì con người - NV). VKS có hai chức năng: Công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp. Họ có quyền KN theo luật định khi phát hiện hoạt động tư pháp có vi phạm nghiêm trọng. Xin một lần nữa hỏi Quí Toà: Kháng nghị của VT VKSNDTC vi phạm luật nào?
Và, nếu bản KN của Viện trưởng VKSNDTC vi phạm pháp luật, thì Chánh án TANDTC có thể có van bản trả KN, vì nó sai luật (hoặc chỉ cần một cú điện thoại trao đổi ), cắc cớ chi phải mở phiên toà gây tốn thời gian, cong sức và tiền của nhân dân. Hoặc nếu như có mở phiên toà, thì ngay giai đoạn đầu tiên, toà không chấp nhận KN vì vi phạm về mặt hình thức, mà không cần xem xét nội dung...Và nếu kháng nghị của Viện trưởng VKSNDTC là vi phạm pháp luật, bất hợp pháp thì việc xem xét nội dung vụ án trong 3 ngày xét xử của Toà cũng là bất hợp pháp...
Còn nhiều những vấn đề nổi cộm từ vụ xét xử này, xin chỉ đề cập đến một phần của sự việc. Tuy nhiên, mọi chuyện chưa phải đến đay đã hêt. BLTTHS còn có trình tự , "thủ tục xem xét lại quyết định của Hội đồng thẩm phán toà án nhan dân tối cao( từ điều 404 đến điều 412). Việc này thuộc về quyền, trách nhiệm của UBTV Quốc hội, UBTP của Quốc hội , Viện trưởng VKSNDTC và cả Chánh án TANDTC nữa.
Trong lịch sử Tố tụng Hình sự ở nước ta đã có bao vụ án hồ sơ " đẹp" như khuôn, như vụ ông Chấn, vụ bà Nga, anh Hiến, anh Dương ở Tuần Giáo....Các bị cáo đều nhận tội, xin giảm nhẹ hình phạt, nhưng kết cục là nỗi oan khủng khiếp. Trong vụ án này, xem ra các vị chỉ "'trọng cung" chứ không "trọng chứng", chỉ chú ý đến những lời cung nhận tội, những lời khai " phù hợp" , chứ không xem xét thấu đáo các tình tiết, chứng cứ gỡ tội theo quy định của luật TTHS.
Vì LẼ SỐNG, không được phép làm oan cho người vo tội, tớ đang mơ ước một điều gì đó về việc giải quyết tiếp theo đối với vụ án này nay mai sẽ diễn ra...
( Chủ nhật rỗi rãi, rong dài vài dòng chính kiến chứ không có ý " chọc ngoáy" gì sất, các chiến hữu nhé. LS.TS PHC).
Toà biểu quyết, kết luận Kháng nghị của Viện KSNDTC là vi phạm pháp luật, nhưng không nêu rõ vi phạm pháp luật gì, tố tụng, hay hành chính....?
Xin thưa: Quyết định bác đơn, hay chấp nhận đơn xin ân giảm mà Chủ tịch nước thực hiện không phải là một " giai đoạn tố tụng". Chủ tịch nước không phải là người có thẩm quyền tiến hành tố tụng, cũng như văn phòng Chủ tịch nước không phải cơ quan tiến hành Tố tụng ( chương lll, BLTTHS). Giả sử, nếu bị cáo được Chủ tịch nước chấp nhận ân giảm, thì bị cáo vẫn mang bản án tử hình và được đặc ân tha tội chết. Đối với các vụ án có mức án cao nhất khi có đơn xin ân giảm thì vị trí của Chủ tịch nước thể hiện tính nhân đạo, vị tha của nguyên thủ quốc gia, nhân đạo vị tha của nhà nước và xã hội ta. Có nghĩa, văn bản số 639/ QĐ - CTN/ 17/5/2012 không phải là văn bản trong TTHS. Sau văn bản này, còn có những văn bản đề nghị xem xét lại của :Văn phòng Chủ tịch nước, của Quốc hội, của cơ quan Đảng đã yêu cầu xem xét lại vụ án. Như vậy các cơ quan nói trên đều vi phạm pháp luật cả, hay sao? Kể cả văn bản của Phó Chánh án TAND tối cao gửi tỉnh Long An yêu cầu hoãn thi hành án sau khi đã có van bản 639 của Chủ tịch nước cũng là vi phạm pháp luật ư?
Ngoài ra, các cơ quan chức năng còn cử những nhóm cong tác vào LA xác minh sự việc, như vậy họ đều có hành động vi phạm pháp luật? (Không đâu! Tất cả là vì LẼ SỐNG, vì con người - NV). VKS có hai chức năng: Công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp. Họ có quyền KN theo luật định khi phát hiện hoạt động tư pháp có vi phạm nghiêm trọng. Xin một lần nữa hỏi Quí Toà: Kháng nghị của VT VKSNDTC vi phạm luật nào?
Và, nếu bản KN của Viện trưởng VKSNDTC vi phạm pháp luật, thì Chánh án TANDTC có thể có van bản trả KN, vì nó sai luật (hoặc chỉ cần một cú điện thoại trao đổi ), cắc cớ chi phải mở phiên toà gây tốn thời gian, cong sức và tiền của nhân dân. Hoặc nếu như có mở phiên toà, thì ngay giai đoạn đầu tiên, toà không chấp nhận KN vì vi phạm về mặt hình thức, mà không cần xem xét nội dung...Và nếu kháng nghị của Viện trưởng VKSNDTC là vi phạm pháp luật, bất hợp pháp thì việc xem xét nội dung vụ án trong 3 ngày xét xử của Toà cũng là bất hợp pháp...
Còn nhiều những vấn đề nổi cộm từ vụ xét xử này, xin chỉ đề cập đến một phần của sự việc. Tuy nhiên, mọi chuyện chưa phải đến đay đã hêt. BLTTHS còn có trình tự , "thủ tục xem xét lại quyết định của Hội đồng thẩm phán toà án nhan dân tối cao( từ điều 404 đến điều 412). Việc này thuộc về quyền, trách nhiệm của UBTV Quốc hội, UBTP của Quốc hội , Viện trưởng VKSNDTC và cả Chánh án TANDTC nữa.
Trong lịch sử Tố tụng Hình sự ở nước ta đã có bao vụ án hồ sơ " đẹp" như khuôn, như vụ ông Chấn, vụ bà Nga, anh Hiến, anh Dương ở Tuần Giáo....Các bị cáo đều nhận tội, xin giảm nhẹ hình phạt, nhưng kết cục là nỗi oan khủng khiếp. Trong vụ án này, xem ra các vị chỉ "'trọng cung" chứ không "trọng chứng", chỉ chú ý đến những lời cung nhận tội, những lời khai " phù hợp" , chứ không xem xét thấu đáo các tình tiết, chứng cứ gỡ tội theo quy định của luật TTHS.
Vì LẼ SỐNG, không được phép làm oan cho người vo tội, tớ đang mơ ước một điều gì đó về việc giải quyết tiếp theo đối với vụ án này nay mai sẽ diễn ra...
( Chủ nhật rỗi rãi, rong dài vài dòng chính kiến chứ không có ý " chọc ngoáy" gì sất, các chiến hữu nhé. LS.TS PHC).
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét