Bìnhda Nguyen

+2

Tre Việt cùng với Minh Hoà.

TÌM HIỂU LỊCH SỬ :
TRẤN NAM QUAN – TRẤN BẮC QUAN

Theo sử sách, từ thời Hán, nơi cửa khẩu biên giới Việt-Trung ở Lạng Sơn bên phía Trung Quốc xây đài Chiêu Ðức thuộc Trấn Nam Quan (nay là thôn Ải Khẩu , trấn Hữu Nghị, thành phố Bằng Tường, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây) nên có tên gọi là Trấn Nam Quan, phía Việt Nam cũng xây đài Ngưỡng Ðức (Trấn Bắc Quan của Việt Nam) ở huyện Văn Uyên thuộc trấn Lạng Sơn. Cả 2 đài này nằm trên đường giữa thung lũng núi Phú Sơn. Giữa đài Chiêu Ðức (Trấn Nam Quan) của Trung Quốc và đài Ngưỡng Ðức (Trấn Bắc Quan) của Việt Nam có một dải phân cách – lằn ranh biên giới nằm giữa 2 bức tường chạy theo 2 phía của nhà đài , có bề ngang rộng chừng hơn trăm mét. Năm 1774, đài Ngưỡng Ðức – Trấn Bắc Quan được tu sửa, xây lại bằng gạch ngói, hai bên có hai dãy hành lang làm nơi tạm nghỉ mỗi khi sứ bộ đến. Đài Chiêu Đức bên TQ đã nhiều lần được đổi tên : Trấn Nam Quan, Ải Nam Quan, Mục Nam Quan, Hữu Nghị Quan...và được xây dựng lại.

Theo cách nói thời nay thì Trấn Nam Quan (đài Chiêu Ðức) là nơi làm thủ tục xuất-nhập cảnh đối với phía Trung Quốc, Trấn Bắc Quan (đài Ngưỡng Ðức ) - nơi làm thủ tục xuất-nhập cảnh đối với Việt Nam, và phía bắc của đất nước ta được tính kể từ đài Ngưỡng Đức – Trấn Bắc Quan.

Như vậy, suốt cả thời phong kiến, biên giới phía Bắc của Việt Nam được tính từ phía nam Trấn Nam Quan (Đài Chiêu Đức) và Trấn Bắc Quan(đài Ngưỡng Ðức ). Ngày 26 tháng 6 năm 1887, theo Công ước về Hoạch định biên giới giữa Việt Nam và Trung Quốc ký giữa Pháp và Nhà Thanh, hai bên đã cắm mốc số 18 để cố định đường biên giới này.

Ngày nay, đài Ngưỡng Đức – Trấn Bắc Quan của Việt Nam không còn dấu tích gì nữa. Từ chỗ làm thủ tục hải quan của Việt Nam phải đi bộ đoạn dài đến chỗ làm thủ tục hải quan bên phía Trung Quốc, sau leo dốc vài trăm mét nữa mới đến được tòa lầu Trấn Nam Quan.

Có một điều mà người viết vẫn suy tư, tại sao trong nghìn năm tồn tại đài Ngưỡng Đức – Trấn Bắc Quan, mà người dân Việt Nam mỗi khi nói đến đất nước mình không nói là kéo dài từ Trấn Bắc Quan đến Mũi Cà Mau mà lại nói là từ Mục Nam Quan ? Đối với người Tàu thì Đài Chiêu Đức là Trấn Nam Quan, còn đối với người Việt thì Đài Ngưỡng Đức là Trấn Bắc Quan. Cũng như người Việt đi qua cửa khẩu Mộc Bài ở Tây Ninh sang Campuchia thì gọi là cửa khẩu miền Tây, nhưng nếu là người Campuchia thì họ gọi đến Mộc bài là cửa khẩu miền Đông.

****