Về thăm Cốc Đạo Cậy

Tọa lạc tại ấp Hưng Trung, xã Đào Hữu Cảnh (Châu Phú), Cốc Đạo Cậy (hay còn gọi là Cốc Ông Tư) vẫn yên ắng, trầm mặc theo năm tháng và “ôm” trong mình bao chiến tích hào hùng của một thời chinh chiến.

Khi xưa, Cốc Đạo Cậy nằm giữa cánh đồng lớn của huyện Châu Phú, cách liên Tỉnh lộ Long Xuyên - Châu Đốc khoảng 11km về phía Tây, cách núi Sam 20km về phía Nam. Theo lời kể của các cụ cao niên sống tại địa phương, thời chống Pháp, Cốc Đạo Cậy là căn cứ chính của cuộc Khởi nghĩa Bảy Thưa (1867-1873) và đây cũng là nơi xuất phát của lực lượng vũ trang Châu Phú tiến ra hoạt động ở các xã lân cận và vùng ven thị xã Châu Đốc (nay là thành phố Châu Đốc). Hồi đó, vào mùa khô, khu vực xóm Cốc Đạo Cậy là cánh đồng trống trải, kênh rạch thiếu nước, cỏ sậy mọc um tùm nên việc đi lại rất khó khăn. Còn vào mùa nước, cánh đồng ngập sâu từ 1 đến 3 mét. Xung quanh khu vực này là vùng sình lầy cỏ mọc quanh năm, hiểm trở. Trong xóm khu vực Cốc Đạo Cậy, người dân trồng rất nhiều cây để che khuất tầm nhìn, chính vì vậy địa thế nơi đây rất có lợi cho lực lượng vũ trang huyện hoạt động cách mạng.

Ngay từ thời chống thực dân Pháp, nơi đây đã ghi dấu nhiều trận đánh oanh liệt của Nghĩa binh Gia Nghị và từng chịu nhiều cuộc càn quét do quân địch thực hiện nhằm tiêu diệt lực lượng vũ trang của ta. Lịch sử Đảng bộ huyện Châu Phú có ghi, nơi đây từng diễn ra những trận đánh tạo nên chiến tích vẻ vang của lực lượng vũ trang Châu Phú qua các thời kỳ. Trong đó, có trận đánh chống càn diễn ra vào ngày 10- 10- 1962, do Đào Hữu Cảnh chỉ huy lực lượng vũ trang huyện Châu Phú tiêu diệt và bắt sống nhiều tên địch. Trận chống càn tại Cốc Đạo Cậy khi đó đã làm nức lòng đồng bào, lực lượng vũ trang Châu Phú và tác động lớn đến tinh thần binh sĩ quân địch ở Tiểu khu Châu Đốc, Chi khu Châu Phú, nhất là các đồn địch ở các xã lân cận. Những trận đánh do lực lượng vũ trang Châu Phú thực hiện tại Cốc Đạo Cậy trong thời điểm ấy đã khích lệ tinh thần sẵn sàng chiến đấu của các chiến sĩ cách mạng và để lại những bài học kinh nghiệm trong chiến đấu về quá trình hành động khẩn trương, nhanh chóng giành thế chủ động trước quân địch và tinh thần kiên quyết, táo bạo, tiến công dũng mãnh của quân ta.

Trải qua bao thăng trầm, biến cố trong những năm tháng chiến tranh và khi đất nước hòa bình, Cốc Đạo Cậy vẫn luôn là địa điểm để Nhân dân địa phương tưởng nhớ công lao của các cha anh đi trước. Ngày nay, tại Cốc Đạo Cậy còn thờ chiếc ghe “Bốn bổ” chèo của ông Trần Văn Nhu (con trưởng nam của Đức Cố quản Trần Văn Thành) và hàng năm, vào ngày 13- 11 âm lịch, Cốc Đạo Cậy đều tổ chức lễ cúng để tưởng nhớ công lao, chiến công của các anh hùng trong thời loạn lạc. Để ghi nhận những công lao của người đã ngã xuống trong những cuộc đấu tranh, ngày 2- 3- 2001, Cốc Đạo Cậy được UBND tỉnh công nhận là Di tích lịch sử cách mạng. Sau đó, được trùng tu làm mới mặt tiền di tích, gia cố phần nền móng và lát lại gạch nền, nhưng kích thước, kiểu dáng, chất liệu trang trí và màu sắc của Cốc Đạo Cậy vẫn giữ nguyên như hiện trạng cũ. Đồng thời, mở rộng khu vực sân hậu di tích. Tháng 8 vừa qua, Phòng Di sản - Văn hóa (Sở Văn hóa- Thể Thao và Du lịch) đã thống nhất với Ban Quản lý di tích Cốc Đạo Cậy về việc lát lại gạch nền phần chính điện và nâng cấp mặt bằng khuôn viên phía trước di tích để nền sân thêm rộng rãi cho người dân đến cúng viếng vào các dịp lễ.
1820-st