Di tích lịch sử đình thần Mỹ Hòa Hưng (35)

Đình Mỹ Hòa Hưng thuộc ấp Mỹ long II, xã Mỹ Hòa Hưng, thành phố Long Xuyên. Đây là một trong những công trình kiến trúc đẹp mang phong cách nghệ thuật của thời phong kiến triều Nguyễn. Năm 2003, đình được xếp hạng là di tích lịch sử theo quyết định số 912/QĐ.UB của UBND tỉnh.

Ngoại thất đình có 3 bộ nóc, mái tam cấp lợp ngói đại tiểu. Trên các bờ nóc, gắn lưỡng long tranh châu, cá hóa long. Cuối các đường chân, góc mái trang trí tượng Nhật, Nguyệt, hoa văn hình học. Các mặt dựng cổ lầu vẽ tứ linh.

Chính diện đình trang trí khá cầu kỳ: trên cùng trang trí phù điêu dạng cuốn thư, giữa cuốn thư đắp nổi hình Bát quái, dây hoa lá cách điệu,… chính giữa bên dưới đắp nổi phù điêu long hổ hội, xung quanh cẩn gạch, đắp nổi vòm bán nguyệt, hoa lá, hoa văn hình học, gờ chỉ,… mềm mại duyên dáng, sắc màu sinh động, tạo nên bức tranh tiền diện đậm nét cổ truyền dân tộc.

Trang trọng và đẹp nhất gian chính điện, nơi tập trung các bàn thờ, các vật thờ có giá trị lịch sử. Hệ thống các bàn thờ được sắp xếp theo trật tự chức sắc xã hội phong kiến đương thời. Giữa sát vách trong cùng đặt khánh thờ thần Thành hoàng bổn cảnh, được vua Khải Định sắc phong năm 1917. Trung tâm khánh khắc nổi đại tự “Thần”, mặt khánh chạm lộng lưỡng long tranh châu, dây hoa lá. Trước bàn Thần là bàn thờ Hội Đồng nội, nơi đây đặt chân dung thờ vọng Nguyễn Trung Trực và Tuyên Trung Hầu Nguyễn Văn Tuyên, hai bên đặt 2 bộ lỗ bộ; Trong đó, một bộ cán gỗ lưỡng đồng chạm nổi, khắc chìm nhiều hoa văn, là hiện vật cò từ thời lập đình. Khu vực chính điện trang trí nhiều tác phẩm nghệ thuật có giá trị, thể hiện trên các bao lam thành vọng, hoành phi liễn đối, tranh sơn thủy, chủ đề tứ linh, tứ thời và được sơn son thếp vàng rực rỡ.

Trong những năm 1925 – 1926, đình là trụ sở hoạt động bí mật của phong trào Hội Kín – Thiên địa hội. Nhiều nhân sĩ, trí thức và hương chủ yêu nước ở địa phương tham gia rất đông, gây được tiếng vang lớn. Năm 1943, chi bộ xã Mỹ Hòa Hưng được thành lập tại đình, lấy đình làm điểm hội họp. Cách mạng tháng Tám năm 1945 thành công, Ùy ban hành chính xã được thành lập và đặt trụ sở làm việc tại vỏ ca đình. Ngày 6/1/1946, đình là một trong ba điểm của xã Mỹ Hòa Hưng đặt thùng phiếu bầu cử Quốc Hội đầu tiên trong cả nước.

HUỲNH HẠNH – PHÒNG VHTT