Uy thiêng một khu di tích

Sự háo hức và phấn khích đã giúp chúng tôi tìm đến đia chỉ khu di tích lịch sử Cách mạng “ Nơi thành lập đội Biệt động Long Xuyên” rất nhanh chóng. Suốt quãng đường gần 10 km từ TP Long Xuyên ( tỉnh An Giang) đến KDT nầy (ấp Bình Hòa 2, xã Mỹ Khánh), chúng tôi bắt gặp nhiều biển hướng dẫn rất thanh lịch, văn hóa minh chứng cho lòng tự hào về một chiến tích rất đỗi anh hùng trên quê hương của mình. Dù là ngày nghỉ nhưng có rất nhiều công nhân đang rất khẩn trương lao động mở rộng con đường và xây mới những chiếc cầu kiên cố, to rộng. Hai bên đường rợp mát bóng tre xanh tạo cảnh quan rất nên thơ.

Chị Hồ thị Kim Oanh, ngụ TP Long Xuyên, người dẫn đường cho chúng tôi kể “…vùng nầy khi xưa ác liệt lắm, bom đạn liên miên, do nằm cạnh trung tâm tỉnh nên bọn giặc thường xuyên càn quét vào đây để đánh phá, tiêu diệt lực lượng cách mạng, không để người dân có điều kiện tiếp tế cho cộng sản…”.

Ngày nay du khách có thể đến tham quan KDT khá thuận lợi bằng đường thủy lẫn đường bộ nhưng phần lớn khách tham quan chọn phương tiện thủy để có dịp ngắm cảnh đẹp trên sông rất hữu tình, thanh bình và thư thái.

Sau Hiệp định Giơ neo vơ (1954), chiến tranh ngày càng ác liệt hơn. Địch lập các khu trù mật, ấp chiến lược khắp miền Nam, trong đó có Long Xuyên. Để phá vỡ kế hoạch gom dân lập ấp chiến lược của địch để dễ dàng kiểm soát, Ban cán sự Đảng Long Xuyên dựa vào địa thế hiểm trở của khu vườn của một nông dân có truyền thống cách mạng để thành lập Đội Biệt động Long Xuyên có nhiệm vụ diệt ác, trừ gian tạo thanh thế và lòng tin cho nhân dân.

Ngày 16/6/1962, đội được thành lập và trú chân tại một vùng sậy rộng chỉ 15 mét vuông nằm hẻo lánh trong khu vườn rộng khoãng 400 mét vuông cạnh mương Thầy Lộc, phía sau có hai hầm bí mật hình vuông, mỗi cạnh 2 mét, sâu hơn 1mét. Nóc hầm được ngụy trang bằng lá cây, đáy hầm lót ván. Hầm có lối thông ra mương để phòng khi bị phát hiện cán bộ nhanh chóng thoát ra ngoài. Ngoài việc trừ gian, đội Biệt Động còn có nhiệm vụ bảo vệ Ban cán sự đảng thị xã đóng ở mương Thầy Lộc, rạch Cái Chiêng và ngọn Trà Ôn (Bình Đức). Song song đó, đội còn tuyên truyền xây dựng cơ sở ở Tây Huề, Đông Thịnh B (Mỹ Phước) và huấn luyện quân sự cho tự vệ mật khu vực nội ô. Từ đó lực lượng nầy đã nhiều lần tấn công vào nội ô thị xã Long Xuyên rồi rút về theo con mương Thầy Lộc vào hầm trú ẩn an toàn.

Ông Ngô Quang Trần, 87 tuổi, ngụ xã Mỹ Khánh nhớ lại “...nhiều lần tụi địch “đánh hơi” càn quét vào đây lùng sục tìm kiếm Việt Cộng nhưng hoài công bởi người dân nơi đây luôn một lòng đùm bọc, chở che các chiến sỹ dù phải hy sinh xương máu và mạng sống của mình, nhờ vậy họ được an toàn trong suốt quá trình chiến đấu...”.

Ngày 29/4/1996, nhân dân và lực lượng vũ trang nhân dân xã Mỹ Khánh được Nhà nước tuyên dương danh hiệu An hùng lực lượng vũ trang nhân dân thời kỳ chống Mỹ, trong đó có phần công sức của Đội biệt động Long Xuyên. Hiện nay, điểm thành lập Đội Biệt động Long Xuyên đã được đầu tư tôn tạo trở thành khu di tích có cảnh quan thiên nhiên đẹp với nhiều hạng mục như: nhà bia liệt sĩ, nhà truyền thống, khu lưu niệm... Ngày 16/3/2002 UBND tỉnh An Giang ban hành Quyết định số 1452/QĐ.UB về việc xếp hạng địa điểm thành lập Đội Biệt động Long Xuyên là di tích lịch sử cách mạng cấp tỉnh đáp ứng được nguyện vọng của cán bộ chiến sỹ và người dân nơi đây.

KDT “Địa điểm thành lập Đội Biệt động Long Xuyên” gắn liền với lịch sử đấu tranh cách mạng, chống đế quốc và bọn tay sai, là nơi ghi đậm dấu ấn và sự phát triển của lực lượng cách mạng Long Xuyên trong đấu tranh vũ trang góp phần cùng cả nước giành lấy thắng lợi giải phóng hoàn toàn miền Nam. Ngày nay, đây đang là điểm du khảo về nguồn, dã ngoại, nói chuyện truyền thống cho các thế hệ học sinh, sinh viên trong và ngoài TP Long Xuyên, tỉnh An Giang.

Trương Thanh Liêm